عقب‌افتادگي ۴ تا ۶ ماهه در تخصيص ارز مواد اوليه دارو_کویر دانش

با وجود تأكيد مسوولان بر تأمين داروهاي استراتژيك، روال تخصيص ارز براي واردات مواد اوليه دارويي با تأخير ۴ تا ۶ ماهه روبه رو است؛ موضوعي كه به‌حرف های كارشناسان صنعت دارو، مي‌تواند زنجيره توليد دارو را مختل كند. اگرچه وزير بهداشت طي روزهاي اخير چندین دفعه بر تأمين داروهاي استراتژيك كشور تأكيد كرده است، اما او مباحثه با فعالان صنعت داروسازي و واردكنندگان مواداوليه دارويي نشان مي‌دهد چالش‌هايي در تأمين به‌موقع دارو وجود دارد؛ فعالان صنعت مي‌گويند روال تخصيص ارز به صنعت دارو همچ نان با تأخيرهاي چندماهه همراه است و همين مساله زنجيره تأمين مواد اوليه و توليد دارو را با چالش‌هاي  جدي  روبرو كرده  است.

    كمبود  دارو   و  تجهيزات  در ماه‌هاي آينده

عبداللهي اصل، مديركل داروي سازمان غذا و دارو اخيرا در اظهاراتي صريح نسبت به وضعيت دارويي كشور در سال جاري ابراز نگراني كرده و حرف های است: از مجموع 3.5 ميليارد دلار ارزي كه از ابتداي سال وعده داده شده می بود به صنعت دارو و تجهيزات پزشكي تعلق يابد، پيش‌بيني ما اين است كه تا پايان سال تنها 3 ميليارد دلار تأمين بشود، بر همين مبنا، گمان مي‌دهيم در ماه‌هاي آينده با كمبود دارو و تجهيزات روبه رو شويم و حتي شرايط به‌گونه‌اي پيش برود كه  در زمستان به‌جستوجو تأمين داروهايي همانند آنتي‌بيوتيك  برويم.

    تأخيرهاي چندجانبه در تخصيص ارز دارو

به‌حرف های عبداللهي اصل، شركت‌هاي تأمين‌كننده مواد اوليه و دارو، اكنون نزديك به پنج ماه از دريافت ارز عقب مانده‌اند، اين عقب‌ماندگي نتيجه مجموعه‌اي از عوامل است: 

    بانك مركزي در تخصيص ارز به شركت‌ها با تأخير قابل‌توجهي  عمل  مي‌كند.

    شركت‌هاي خصوصي  براي  تأمين  نقدينگي و خريد ارز با مشكلات  ساختاري  روبرو می باشند.

    سازمان غذا و دارو نيز در توزيع سهميه‌هاي ارزي به توليدكنندگان و واردكنندگان ناچار به اولويت‌بندي است. 

از سوي ديگر، محدوديت‌هاي بين‌المللي و تحريم‌هاي مالي علتشده است حتي در مواردي كه ارز تأمين شده است، انتقال پول به فروشندگان خارجي با دشواري و تأخير انجام گيرد. به‌حرف های اين مقام مسوول، اين در حالي است كه دارو رسماً در فهرست تحريم‌ها قرار ندارد، اما عملاً دادوستدهاي مرتبط با حوزه دارو نيز تحت تأثير فشارهاي تحريمي و محدوديت‌هاي بانكي قرار گرفته است.

    نيازمند حمايت فوري دولت هستيم

آقاميري، يكي از واردكنندگان مواد اوليه دارويي به تسنيم او گفت: براي توليد دارو در كشور، واردكنندگان مواد اوليه نيازمند حمايت‌هاي جدي دولت می باشند، اين حمايت‌ها مي‌تواند به‌شكل تأمين ارز يا حتي تسهيلات ريالي باشد. اگر در زمينه نقدينگي كمك صورت بگيرد، چه در حوزه ارزي و چه ريالي، ما تلاش مي‌كنيم كه صنعت دارو تحت هيچ شرايطي دچار كمبود مواد اوليه نشود. اين فعال صنعت دارو مي‌افزايد: اگرچه در سه ماه اخير روال تخصيص ارز نسبت به قبل بهبود يافته است، اما هم چنان 3 تا 4 ماه زمان ملزوم است تا ارز تخصيص داده بشود، در اين فاصله، ما تلاش مي‌كنيم وقفه‌هاي ايجادشده را به صنعت منتقل نكنيم و با منبع های محدود خود، روال توليد را ادامه دهيم، با اين حال، منبع های مالي شركت‌هاي خصوصي نامحدود نيست.

    4 تا 6 ماه عقب‌افتادگي  در تخصيص  ارز   واردات مواد  اوليه   دارو

فرامرز اختراعي، رييس سنديكاي توليدكنندگان مواد شيميايي، دارويي و بسته‌بندي در او مباحثه با خبرنگار تسنيم درمورد تأخيرهاي حاضر در زمينه تخصيص ارز اظهار كرد: در زمان حاضر ارز 28500توماني براي واردات مواد اوليه منفعت گیری مي‌بشود. كل ميزان ارزي كه براي واردات مواد شيميايي براي توليد مواد اوليه دارويي و همچنين مواد اوليه براي توليد داروها مصرف مي‌بشود نزدیک به 100 ميليون دلار است كه با همين ميزان، بيش از 72 درصد قیمت نيازهاي مواد اوليه كشور در داخل توليد مي‌بشود، اين رقم در مقايسه با نياز ارزي ساير حوزه‌ها، بسيار ناچيز است. اگر اين ارز به‌موقع تأمين بشود، قسمت بزرگي از مواد موثره دارويي كشور بدون مشكل فراهم خواهد شد.  وي درمورد فرآيند تخصيص ارز به واردات مواد اوليه دارويي افزود: شركت‌هاي توليدكننده مواد اوليه ثبت خواست انجام مي‌دهند و ابتدا سازمان غذا و دارو آن را تأييد مي‌كند، سپس خواست به بانك مركزي ارسال مي‌بشود تا تخصيص ارز صورت بگيرد؛  اكنون تأخير در تخصيص ارزها گاهي تا 6 ماه هم مي‌رسد، در زمان حاضر، به‌طور متوسط نزدیک به 4 ماه عقب‌افتادگي در تخصيص ارز وجود دارد، اين مساله علتمي‌بشود بسياري از شركت‌هاي توليدكننده مواد اوليه و دارويي با مشكل روبه رو شوند. رييس سنديكاي توليدكنندگان مواد شيميايي، دارويي و بسته‌بندي تأكيد كرد: ما در كشور براي توليد مواد  موثره دارويي كه 72 درصد نياز دارويي كشور را تأمين مي‌كند تنها به 100 ميليون دلار ارز نياز داريم و در عين حال با تشديد تحريم‌ها، انديشه اينكه خودكفا شويم بايد قوي‌تر بشود؛ بر همين مبنا بايد در حلقه‌هاي اوليه توليد دارو بيشتر سرمايه‌گذاري صورت پذيرد كه به‌نظر مي‌رسد اين حوزه كمي مورد غفلت قرار گرفته است؛ یقیناً الآن نيز نسبت به كشورهاي منطقه موقعيت بسيار مناسبي داريم، همچنين در حالي كه در ايران 72 درصد مواد موثره دارويي از نظر قیمت در داخل توليد مي‌بشود در اروپا، نزدیک به 70 درصد واردات و تنها 30 درصد توليد داخلي وجود دارد بنابراين وضعيت ايران در قسمت خودكفايي بسيار مطلوب‌تر از بسياري كشورهاي گسترش‌يافته است اما به ‌طوركلي در شرايط بحراني و تحريمي، سرمايه‌گذاري بر خودكفايي  دارويي از اهميت مضاعف  برخوردار است.