شواهد جدید از حضور عقاب دریایی دمسفید در سواحل مازندران, پایشهای اخیر در مناطق ساحلی شمال ایران منجر به ثبت دیداری ارزشمند از یکی از کمیابترین پرندگان شکارچی جهان شده است. محققان و مراقبان محیط زیست در استان مازندران موفق به رصد و مستندسازی عقاب دریایی دمسفید شدند که این رویداد از نظر تنوع زیستی و اکولوژی منطقه اهمیتی استراتژیک دارد.
ویژگیهای شناختی و جایگاه اکولوژیک عقاب دریایی دمسفید با نام علمی، یکی از بزرگترین پرندگان شکارچی در قاره اروپا و آسیا محسوب میشود.
پرندگان بالغ پس از حدود پنج سال به پوست کامل خود میرسند و در زمره پرندگان بالابسته در سلسله مراتب غذایی قرار میگیرند. اهمیت زیستمحیطی سواحل کاسپین سواحل دریای خزر با تنوع غنی از گونههای ماهی، پرندگان آبزی و محدودههای مردابی، بستر ایدهآلی برای تغذیه و استراحت این گونه مهاجر فراهم میکند. حضور عقاب دریایی در مازندران نشاندهنده سلامت نسبی اکوسیستمهای ساحلی و وجود منابع غذایی کافی است.
ست قرمز اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) در دسته کمخطر قرار دارد، اما در سطح ملی ایران به عنوان گونهای در خطر انقراض یا حساس تلقی میشود.
تهدیدهای اصلی شامل تخریب زیستگاههای مردابی، آلودگیهای شیمیایی، صید غیرمجاز و تصادف با خطوط برق است. رصد مداوم و حفاظت از نقاط کلیدی استراحت و تخمگذاری، اولویتهای برنامههای حفاظتی در استان مازندران محسوب میشود. نقش علم شهروندی در پایش گونهها گزارشدهی مراقبان محلی، عکاسان طبیعت و شهروندان آگاه، نقش تعیینکنندهای در تکمیل پایگاه داده توزیع جغرافیایی این گونه دارد.
ثبت دقیق مختصات جغرافیایی، تاریخ دیدار و رفتار پرنده، به محققان کمک میکند تا الگوهای مهاجرتی، ترجیحهای زیستگاهی و تهدیدات بالقوه را بهتر تحلیل کنند. همکاری بین سازمانهای دولتی، سازمانهای غیردولتی و جامعه محلی، کلید موفقیت در حفظ این میراث طبیعی است.
