نشت احتمالی سویه قدیمی ویروس فلج اطفال از آزمایشگاه در چین؛ یافتههای جدید محققان مؤسسه پاستور
محققان مؤسسه پاستور در فرانسه با بررسی ژنتیکی ویروسهای فلج اطفال، شواهدی را کشف کردهاند که نشان میدهد یک سویه قدیمی از این ویروس، احتمالا از یک آزمایشگاه در چین نشت کرده است. این تحقیق که توسط مایل بسو و همکارانش انجام شده، بر روی نمونهای از ویروس با نام گلن متمرکز بوده است.
تحلیلهای ژنتیکی نشان میدهد که سویه گلن شباهت بسیار زیادی به ویروس سوکتآ دارد که در دهه ۱۹۵۰ در ایالات متحده ایزوله شده و همچنان در تولید واکسنهای غیرفعال فلج اطفال استفاده میشود. نکته شگفتانگیز این است که گلن همچنین شباهت چشمگیری به ویروسی دارد که در سال ۲۰۱۴ از یک کودک چهار ساله در مرکز چین جدا شده بود.
محققان مؤسسه ووهان پیشتر توالی ژنتیکی این ویروس چینی را تعیین کرده و آن را نامگذاری کرده بودند. در گزارش سال ۲۰۱۷ آنها، این ویروس به سویه سابین ۳ که برای واکسنهای خوراکی استفاده میشود، شبیه توصیف شده بود. اما محققان پاستور با توالیسازی دقیق سوکتآ، دریافتند که تنها در ۷۰ نوکلئوتید با سوکتآ تفاوت دارد، در حالی که با سابین ۳ بیش از ۸۰۰ نوکلئوتید متفاوت است. این یافته نشان میدهد که منشأ ویروس، سوکتآ یا سویهای بسیار نزدیک به آن بوده، نه سابین ۳.
نویسندگان مقاله استدلال میکنند که ویروس در بدن کودک ممکن است از طریق آلودگی آزمایشگاهی یا در مکان دیگری به سوکتآ مواجه شده باشد. آنها تأکید میکنند که برای حفظ این میزان شباهت در طول دههها، ویروس باید در حالت غیرفعال، در مخزنی طبیعی مانند یخهای دائمی، یا در فریزرهای مراکز تولید واکسن باقی مانده باشد. محققان هشدار میدهند که این نشت لزوما در چین رخ نداده و میتواند در هر نقطه دیگری از جهان اتفاق افتاده باشد.
مشاور رسانهای مؤسسه پاستور به مجله ساینس گفت که نویسندگان هیچ یک از سناریوهای ممکن را بر دیگری ترجیح نمیدهند، زیرا استدلال علمی قاطعی برای حمایت از یک فرضیه خاص وجود ندارد. با این حال، ویروسشناسانی چون آدام لورینگ از دانشگاه میشیگان و رولاند ساتر، سرپرست سابق پروژه ریشهکنی فلج اطفال، فرضیه نشت از آزمایشگاه یا مرکز تولید واکسن را محتملتر ارزیابی میکنند. ساتر تأکید کرد که سویه سوکت همچنان در بسیاری از دانشگاهها برای تدریس ویروسشناسی استفاده میشود که کنترل آن سادهتر است، و پیشبینی کرد که نتیجه تحقیقات احتمالی در چین احتمالا هرگز افشا نخواهد شد.
