سلامت در گردش فصل‌ها؛ تدبیرها فصلی در طب سنتی ایرانی_کویر دانش

کد خبر: ۲۸۵۱۸۹

تاریخ انتشار کردن: شنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۴ – ۱۷:۱۳

به نقل از بهداشت نیوز، با تحول فصل‌ها، بدن انسان نیز دستخوش تغییراتی می‌بشود که اگر نادیده گرفته شوند، امکان پذیر علتابراز بیماری‌های جسمی و حتی روانی شوند. طب سنتی ایرانی، که نگاهی کل‌نگر به انسان و طبیعت دارد، بر این باور است که فصل‌ها دارای مزاج‌ اشکار می باشند و برای هر فصل، تدبیرها خاصی برای نگه داری سلامت نظر شده است.

به حرف های دکتر نسترن احمدی، پژوهشگر و مدرس طب ایرانی، در این مکتب، سال به چهار فصل با مزاج‌های زیر تقسیم می‌بشود:

بهار: گرم و تر

تابستان: گرم و خشک

پاییز: سرد و خشک

زمستان: سرد و تر

او می‌گوید:

«هر فصل با ویژگی‌های مزاجی خاص خود، تاثییر مستقیمی بر بدن می‌گذارد. برای مثالً در تابستان، حرارت محیط علتافزایش خشکی در بدن می‌بشود؛ به این علت پیشنهاد می‌بشود مصرف غذاهای گرم و خشک همانند گوشت سرخ، ادویه‌جات و غذاهای سرخ‌کردنی افت یابد. در روبه رو، مصرف میوه‌های آبدار، سبزیجات تازه و غذاهای ملایم سودمند است.»

در بهار، که فصل تسلط رطوبت و گرمی است، بدن تمایل به پاک‌سازی طبیعی دارد و طبق معمولً خلط‌های اضافی زمستان در این فصل بیرون می‌ریزند. از همین رو، تدابیری همانند حجامت بهاری، مصرف غذاهای سبک، و پرهیز از پرخوری مورد پافشاری قرار گرفته‌اند.

پاییز، با مزاج سرد و خشک، فصل صدمه‌پذیری اختصاصی برای بیماران عصبی و افرادی با مزاج خشک است. در این فصل، خشکی پوست، اضطراب، یبوست و بی‌خوابی زیاد تر دیده می‌بشود. دکتر احمدی پیشنهاد می‌کند:

«در پاییز، مصرف غذاهای مرطوب همانند سوپ، خورش‌های کم‌ادویه، لبنیات گرم‌مزاج (همانند شیر با عسل یا دارچین)، و پرهیز از قرار گرفتن طویل در هوای خشک و سرد زیاد مهم است.»

در زمستان، سرمای هوا و افت فعالیت‌های بدنی علتافزایش بلغم در بدن می‌بشود. پرخوابی، حس سنگینی، کندی گوارش و درد مفاصل از علائم شایع این فصل‌اند. طب سنتی در این فصل بر مصرف غذاهای گرم همانند گوشت گوسفند، نخود، ادویه‌جات گرم و پرهیز از مصرف بیشتر از حد لبنیات سرد پافشاری دارد.

علاوه بر تغذیه، مواردی همانند لباس مناسب، زمان خواب، نوع ورزش و حتی حالت روانی باید مشابه با فصل تنظیم بشود. بی‌توجهی به این موارد می‌تواند اعتدال مزاج را برهم بزند و بدن را مستعد بیماری کند.

دکتر احمدی هشدار می‌دهد که تعداد بسیاری از بیماری‌های فصلی که امروزه شایع می باشند – از حساسیت‌های پوستی و گوارشی تا افسردگی‌های فصلی – ریشه در نادیده گرفتن همین تدبیرها ساده و عملی دارند.

در آخر، باید او گفت که طب سنتی ایرانی با اراعه‌ی دستورالعمل‌های دقیق برای هر فصل، تلاش دارد هماهنگی انسان با طبیعت را نگه داری کند. چیزی که در زندگی مدرن تا حد بسیاری فراموش شده است، اما با مقداری آگاهی می‌توان مجدد آن را به سبک زندگی بازگرداند.