مداخله موثر بانک مرکزی در بازار طلا و سکه_کویر دانش

مرکز مبادله اولین حراج سکه را اسفند ۱۴۰۲ برگزار  کرد و ربع سکه طلا با ضرب سال ۱۳۸۶ اراعه و به مرور انواع قطعات سکه نیز افزوده شد و  اکنون در تازه ترین حراج قرار است که ربع سکه با ضرب سال ۱۴۰۳ اراعه بشود. کارشناسان پیش بینی کرده اند که گمان زیاد اراعه سکه‌های ۱۴۰۳ روی حباب سکه تاثییر خواهد داشت.

به نقل از ایسنا، نخستین اراعه ربع سکه طلای بانک مرکزی ضرب ۱۴۰۳ امروز شنبه ۱۹ آبان‌ماه در سی‌ودومین جلسه حراج سکه طلای مرکز مبادله ارز و طلای ایران انجام می‌بشود. اغاز جلسه حراج راس ساعت ۱۲ امروز اغاز می‌بشود و بازه ثبت خواست از ساعت ۱۲ الی ۱۴ است. 

پیش از این نیز مرکز مبادله اولین حراج سکه را اسفند ۱۴۰۲ برگزار کرد و ربع سکه طلا با ضرب سال ۱۳۸۶ اراعه و به مرور انواع قطعات سکه نیز افزوده شد و اکنون در تازه ترین حراج قرار است که ربع سکه با ضرب سال ۱۴۰۳ اراعه بشود. کارشناسان پیش بینی کرده اند که گمان زیاد اراعه سکه‌های ۱۴۰۳ روی حباب سکه تاثییر خواهد داشت. حال در استانه اراعه ربع سکه با ضرب سال ۱۴۰۳ بازدید اتفافات این حوزه و اثرات آن الزام دارد.

اهداف اولیه از اراعه سکه در مرکز مبادله

بانک مرکزی در راستای انجام ماموریت های و اختیارات خود بر پایه جزء ۲ بند (ب) قانون بانک مرکزی ج.ا.ا (خرید و فروش طلا و ارز با مقصد مدیریت بازار و نگه داری قیمت ذخایر بین ­المللی سرزمین) و جزء ۳ بند (ج) ماده ۴۴ قانون مزبور (خرید و فروش شمش، طلای مسکوک و دیگر فلزات گرانبها به گفتن یکی از روش­های مجاز برای مدیریت ذخایر ارزی) و به منظور مدیریت بازار سکه و نیز تسهیل دسترسی متقاضیان به مسکوکات طلا، در کنار تشکیل امکان اراعه شمش طلا (توسط تولیدکنندگان و واردکنندگان طلا)، در چارچوب دستورالعمل اجرایی معامله های سکه طلا در مرکز مبادله ارز و طلای ایران، به اراعه و حراج عمومی انواع قطعات سکه در مرکز مبادله ارز و طلا پرداخته است.

آمار خرید و فروش سکه در مرکز مبادله

آمار کارکرد اراعه مسکوکات  طلا در این مرکز طی ۳۰ نوبت انجام شده از تاریخ ۱۳ اسفند ۱۴۰۲   تا تاریخ ۱۴ آبان ۱۴۰۳ ، حاکی از آن است که از مجموع نزدیک به ۱۰۴۳ هزار خواست ثبت شده قطعات گوناگون سکه در این مرکز، تعداد ۱۲۴ هزار قطعه سکه همه بهار آزادی، ۸۱ هزار قطعه نیم سکه بهار آزادی و ۲۲۵ هزار قطعه سکه ربع بهار آزادی (مجموعاً نزدیک به ۴۳۱ هزار قطعه انواع سکه)، به خریداران تخصیص داده شده است که کمتر از مقدار ثبت خواست صورت گرفته در دوره مزبور می­باشد.

اراعه سکه چه مزیت‌هایی داشته است؟

با دقت به این که مطابق با روشنامه نحوه برگزاری حراج سکه طلا در مرکز مبادله ارز و طلای ایران، تخصیص سکه طلا در فرآیند حراج بر مبنای برتری قیمت-زمان و بر حسب قیمت پیشنهادی متقاضی خرید در هر خواست، صورت می‌گیرد؛ می‌توان گفت فرآیند حراج سکه، نسبت به سیاست‌های قبل بانک مرکزی در حوزه مدیریت بازار طلا (نظیر پیش‌فروش سکه طلا یا اراعه سکه طلا در ابعاد گسترده)، از مزیت‌هایی نظیر شفافیت زیاد تر قیمت، عدم تشکیل تقاضای اضافی در بازار، نگه داری اعتدال منبع های و مصارف و نگه داری سطح ذخایر طلای بانک مرکزی و در عین تامین مناسب و سازمان‌یافته نیاز بازار برخوردار است.

با دقت به سازوکار تعریف شده برای حراج قطعات سکه در مرکز مبادله مبنی بر خواست ­گیری بدون محدودیت در دامنه و این چنین تعیین کف قیمت به منظور اراعه قطعات سکه در هر حراج مشابه با شرایط بازار و برخی شاخص ­های اقتصادی، این که تعداد معامله های تسویه­ شده مدام کمتر از مقدار ثبت خواست­ ها است حاکی از آن است که تقاضای کافی و موثر در کف قیمت تعیین شده (که عموماً کمتر از قیمت بازار می­ باشد)، وجود ندارد؛ این چنین میانگین قیمت حراج ­های برگزار شده نیز کمتر از قیمت بازار بوده که این هم گواه بر نوشته مزبور است.

این عمل بانک مرکزی ضمن افت سختی تقاضا در بازار، بر تعدیل قیمت سکه عمدتاً با تخلیه حباب قیمتی نیز تاثییر گذار خواهد می بود. علاوه بر این مطابق قانون، ضرب مسکوکات طلا به طور انحصاری در اختیار بانک مرکزی است و این بانک ضمن تداوم ضرب سکه، این مطمعن­ خاطر را تشکیل می­کند که با تحکیم سمت اراعه مشابه با تغیرات بازار طلا، در متعادل نگه­داشتن قیمت مسکوکات طلا ایفای نقش جدی تر خواهد نمود.  

معنی عدم وجود تقاضای موثر در حراج سکه چیست؟

یکی از دلایل وجود افراد در بازار دارایی­ ها در دوره­ های تلاطم بازارها، علاوه بر پوشش ریسک تورم، سفته ­بازی و کسب سود از نوسان قیمت ­ها در دوره ­های وقتی مختصر ­زمان است. بر همین مبنا عدم وجود تقاضای موثر در حراج ­های برگزارشده قطعات سکه می­ تواند ناشی از سطح پایین انتظارات تورمی فعالین بازار در خصوص چشم­ انداز آتی بازار سکه باشد.

علت افزایش قیمت سکه علیرغم حراج

این مزیت ها در حالی است که همزمان با حراج سکه قیمت های بازار آزاد افزایشی می بود؛ پاسخی که کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی و مسئولان میدهند این است که به طور کلی قیمت ذاتی سکه طلا از دو مولفه نرخ دلار در بازار داخلی (مشخصاً بازار غیررسمی ارز) و قیمت اونس طلا در بازار جهانی تاثییر می‌پذیرد که مولفه ذکر شده به طور برونزا و تحت تاثییر تغیرات جهانی و خارج از اختیار سیاستگذار تعیین می‌گردد.

علاوه بر این، بازدید تغییرات قیمت سکه طلا و تغیرات مربوط به عوامل موثر بر آن مشخص می کند که نرخ ارز با اهمیت ترین عامل موثر بر نوسانات قیمت قطعات گوناگون سکه طلا طی سال های تازه بوده است و بر همین مبنا موثرترین راهکار در خصوص کنترل قیمت سکه طلا، تشکیل ارامش در بازار ارز است تا از طریق کنترل مقدار تقاضای این دارایی و جلوگیری از نوسانات شدید آن، از سرریز نوسانات آن بر بازار سکه طلا نیز جلوگیری گردد.

آینده حراج سکه

همان طور که اشاره شد مقصد مهم این حراج ها تشکیل یک بازار شفاف و قابل کنترل است که تحت حاکمیت بانک مرکزی باشد و برای این بازار برای اثرگذاری نیاز به زمان و عمل های تکمیلی فرد دیگر دارد؛ در غیر این صورت بر ذخایر طلای بانک مرکزی به گفتن دارایی های ملی تاثییر گذار خواهد  می بود.

یقیناً فارغ از نوسانات تازه که متاثر از مباحث سیاسی و بین المللی  بوده است، بازار ارز ارامش نسبی داشته و تنها عامل قیمت جهانی طلا نقش کلیدی به وجود اورده است. به این علت میتوان امیدوار می بود با برگشت ارامش به بازارهای جهانی،  اقداماتی همچون اراعه سکه بتواند جلوی سفته بازی و دلالی را بگیرد. به اختصاصی آنکه بنا بر اظهار مرکز مبادله ارز و طلای ایران، تصمیم بر این شده است که از ۱۵ اسفندماه هر سال، سکه‌های سال بعدی ضرب شوند؛ بر این مبنا، از اواسط اسفند سال جاری، ضرب سکه با تاریخ ۱۴۰۴ اغاز خواهد شد.