بیماری گوزن زامبی برای انسان خطرناک است؟

به نقل از بهداشت نیوز، بیماری گوزن زامبی نوعی بیماری پریون نورودژنراتیو (تخریب‌کننده عصب) است که طبق معمول گوزن‌ها را دچار می‌کند. تا این مدت موردی در انسان‌ها گزارش نشده است، اگرچه با افزایش شیوع آن در آمریکای شمالی، اسکاندیناوی و کره جنوبی، برخی از کارشناسان این نگرانی را نقل کرده‌اند که امکان پذیر درنهایت به انسان‌ها هم منتقل بشود.

جنیفر مولیناکس، دانشیار اکولوژی و مدیریت حیات وحش در دانشگاه مریلند می‌گوید: «تا بحال هیچ مورد انتقال از گوزن به انسان‌ها وجود نداشته است. اگرچه، با دقت به ماهیت پریون‌ها، مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری و آژانس‌های دیگر از هر تلاشی برای دور نگهداشتن بیماری‌های پریون از زنجیره غذایی حمایتکرده‌اند.»

بیماری گوزن زامبی چیست و چه علائمی دارد؟

بیماری گوزن زامبی نوعی بیماری عفونی است، اما توسط باکتری یا ویروس تشکیل نمی‌بشود. درعوض، پروتئین با تاخوردگی غیرطبیعی جهت این بیماری می‌بشود. پروتئین‌های پریون طبیعی در مطلب‌رسانی سلولی نقش دارند، اما هنگامی به‌طور غیرطبیعی تا بخورند، جهت خواهد شد پروتئین‌های بیشتری داخل این حالت شوند.

پروتئین‌های پریون با تاخوردگی غیرطبیعی سلول‌های مغز را از بین می‌برند و جهت اختلال در کارکرد بدن خواهد شد و علائم غیرعادی را به جستوجو دارند. علائم شامل افت وزن، نوشیدن آب و ادرار بیشتر از اندازه، اعتدال و هماهنگی ضعیف، افتادن گوش و مشکل بلع می‌بشود. سختی در بلع می‌تواند ترشح آب دهان و درنهایت ذات‌الریه و مرگ را در پی داشته باشد.

علائم کلاسیک و عکس حیوان بدون اعتدال درحال تلوتلو خوردنی که آب دهانش جاری است، به ترویج کلمه «بیماری گوزن زامبی» منجر شده است. ابراز علائم امکان پذیر ماه‌ها تا سال‌ها طول بکشد، به این علت تشخیص بصری را دشوار می‌کند.

به‌نوشته‌ی بی‌بی‌سی، بیماری گوزن زامبی ازطریق تماس مستقیم یا مایعات و مواد زائد بدن و از طریق تماس غیرمستقیم یا خاک، آب یا غذای آلوده منتقل می‌بشود.

آیا بیماری گوزن زامبی می‌تواند به انسان سرایت کند؟

شواهد جاری نشان نمی‌دهد که بیماری گوزن زامبی بتواند ازطریق خوردن گوشت حیوان آلوده، قرار گرفتن درمعرض حیوان آلوده یا نوشیدن یا لمس آب یا خاک آلوده به انسان منتقل بشود.

در پژوهشی از مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها که در سال ۲۰۱۱ انتشار شد، پژوهشگران مقدار روبه رو انسان‌ها با حیوانات را مورد بازدید قرار دادند، اما هیچ مدرکی از انتقال به انسان اشکار نکردند.

یقیناً، بیماری‌های پریون که انسفالوپاتی‌های اسفنجی‌شکل قابل انتقال نیز نامیده می‌بشود، در انسان‌ها هم وجود دارد. این بیماری‌ها شامل بیماری کروتزفلد جاکوب (ارثی) و نوع واریانت بیماری کروتزفلد-جاکوب (vCJD) می‌بشود. مورد دوم توسط عاملی عفونی به‌وجود می‌آید که به انسفالوپاتی‌ اسفنجی‌شکل گاوی یا جنون گاوی منجر می‌بشود.

بیماری کروتزفلد-جاکوب نوع واریانت برای اولین بار در سال ۱۹۹۶ در بریتانیا شناسایی شد. اما جنون گاوی نزدیک به یک دهه قبل کشف شده می بود. نزدیک به ۲۳۰ مورد کروتزفلد-جاکوب نوع واریانت در ۱۲ سرزمین جهان گزارش شده است.

گونه‌های نزدیک به انسان در برابر بیماری گوزن زامبی کاملا مقاوم می باشند

مایکل اوسترهولم، رئیس مرکز پژوهش و سیاست‌گذاری برای بیماری‌های عفونی در دانشگاه مینه‌سوتا می‌گوید: «احتمالا حالت vCJD که ناشی از انتقال حیوان به انسان پریون بیماری جنون گاوی براثر مصرف گوشت گاو آلوده می بود، بهترین مثال از این مورد باشد که بحران بالقوه‌ی انتقال بیماری گوزن زامبی به انسان چطور می‌تواند باشد. اگرچه، پریون‌های جنون گاوی و گوزن زامبی ازنظر ساختاری با هم فرق دارند و تا این مدت نمی‌دانیم اگر بیماری گوزن زامبی به انسان منتقل بشود، انتظار چه صدمه‌شناسی و نشانه‌های بالینی را می‌توانیم داشته باشیم.»

اگرچه بیماری کروتزفلد جاکوب به‌طورکلی ارثی است، قبلا از طریق رویه‌های پزشکی نیز منتقل می‌شد. اگرچه، هیچ موردی از این نوع انتقال از اواسط دهه ۱۹۷۰ که رویه‌های استریل کردن بهتری به کار برده شد، گزارش نشده است.

آنچه که مطالعات تجربی درمورد بیماری گوزن زامبی نشان خواهند داد

آزمایش‌های آزمایشگاهی و حیوانی نتایج متغیری حاصل کرده‌ا‌ند. هر گونه دارای سطح منحصر‌به‌فردی از مقاومت دربرابر عفونت ناشی از پریون عامل بیماری گوزن زامبی است و گونه‌های نزدیک به انسان کاملا مقاوم بوده‌اند.

در مطالعه‌ای از سال ۲۰۱۸ پژوهشگران ۱۴ ماکاک را که ازنظر نزدیک به ۹۳ درصد از ژنوم خود با انسان‌ها شبیه می باشند، درمعرض مواد مغزی آلوده به بیماری زامبی گوزن قرار دادند. آن‌ها ماکاک‌ها را به زمان بیشتر از یک دهه تحت نظر داشتند اما مدرکی دال بر انتقال از بافت آلوده گوزن به ماکاک‌ها اشکار نکردند. اگرچه، پژوهش‌های آزمایشی دیگر که برخی انتشار نشده‌اند، حاکی از انتقال احتمالی از گوزن‌ها به ماکاک‌ها می باشند.

در مطالعه‌ای تجربی از دانشگاه کلگری در سال ۲۰۲۲، پژوهشگران جدایه‌های بیماری گوزن زامبی را از گوزن‌های آلوده گرفتند و به موش‌های انسانی‌شده تزریق کردند. موش‌های انسانی‌شده موش‌هایی می باشند که برای بازدید یا مدل‌سازی بیماری‌های انسانی، ازنظر ژنتیکی دستکاری شده‌اند.

در طول ۲٫۵ سال، موش‌ها دچار بیماری گوزن زامبی شدند و پروتئین‌های پریون عفونی در مواد دفعی بدن آن‌ها ظاهر شد. پژوهشگران خاطرنشان می‌کنند که عفونت پریون در موش‌ها به شکل غیرعادی ظاهر می‌بشود و اگر بیماری گوزن زامبی بتواند به انسان‌ها منتقل بشود، امکان پذیر با علائم غیرعادی ظاهر بشود که تشخیص آن را دشوار کند. پژوهشگران این چنین درمورد آلودگی مدفوع موش‌ها ابراز نگرانی کردند. اگر انتقال حیوان به انسان مقدور باشد، فرد آلوده می‌تواند آن را به دیگران منتقل کند.

اوسترهولم می‌گوید مطالعات انجام‌شده با محدودیت‌های ذاتی همراه می باشند و این کار تفسیر نتایج را دشوارتر می‌کند. زمان برسی آخرین مقاله‌ها درمورد این نوشته، به این نتیجه می‌رسیم که تا این مدت شواهد کافی وجود ندارد تا به‌طور قطعی به این سوال جواب دهیم که آیا بیماری گوزن زامبی بین گونه‌های گوناگون منتقل می‌بشود یا خیر.

منبع: زومیت