دریاچه ارومیه با تداوم وضعیت فعلی، آرال بعدی خواهد شد_کویر دانش

وضعیت دریاچه ارومیه بحرانی است. این را می‌بشود از اظهارنظر کارشناسان این حوزه به وضوح فهمید. اکنون که شرایط خشکسالی در کشور هر روز بیشتر از قبل شدت می‌یابد، امید به احیای دریاچه ارومیه هر روز بیشتر رنگ می‌بازد. رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در این باره به ایلنا او گفت: متأسفانه تغییر اقلیم شرایط ناگواری را بر کل کشورهای خاورمیانه تحمیل کرده است و اکوسیستم‌های طبیعی همانند دریاچه ارومیه بیشترین تأثیر را از این نوشته می‌گیرند. نمونه این را می‌توانید در دریاچه آرال ببینید که به چه وضعی افتاد و خشک شد. دریاچه ارومیه هم رفته‌رفته در حال دچار شدن به همان وضعیت است و اگر وضع همین‌گونه ادامه پیدا کند، مطمئناخشک خواهد شد. احد وظیفه توضیح داد: اقلیم به سمت گرم شدن حرکت می‌کند و اقلیم گرم‌تر به معنای تبخیر بالاتر است. همچنین روال حرکت اقلیم به سمت کاهش بارندگی است. بنابراین ممکن است برای یک یا دو سال، بارش اوج بگیرد یا سال نرمالی از منظر بارش داشته باشیم، ولی به‌طور کلی روال کاهشی است و این روال کاهشی یعنی آب کمتری در اختیار ما قرار خواهد گرفت.

برداشت آب برای کشاورزی  ارومیه را خشکا ند

وظیفه تذکر داد: بیشترین برداشت آب در حوضه ارومیه مربوط به کشاورزی است. سه محصول چغندر قند، یونجه و سیب بیشترین مصرف آب را در حوضه دریاچه ارومیه دارند و باید با محصولات کم‌آب‌برتر جایگزین شوند. مطمئناً به باغ‌های سیب دست نخواهند زد ولی اگر حداقل از افزایش بی‌رویه باغ‌های سیب یا باغ‌هایی که اخیراً در همه‌جای مناطق شیب‌دار کوهستان ایجاد کرده‌اند دست بکشند و کنترل کنند می‌توان به آینده امیدوار می بود. او در ادامه گفت: باید مدیریت مناسبی در کشاورزی آن حوضه صورت بگیرد و الگوی کشت منطقه تغییر کند. دست کم اگر محصولات پرآب بری همانند یونجه و چغندر قند با کشت‌های دیگری جایگزین شوند -که هم اقتصاد کشاورز را تأمین می‌کند و هم نیاز آبی کمتری دارند- تفاوت بزرگی ایجاد خواهد شد.

حتی زاب هم کارساز نیست

به حرف های وی، به‌رغم اینکه با حفر تونل زاب، مقداری آب را هم از حوزه زاب -که متعلق به دریاچه ارومیه نبوده است و به جایی دیگری می‌رفت- به دریاچه داخل کرده‌اند، هم چنان کفاف این نیاز داده نمی‌بشود. اگر به همین حرکت ادامه داده بشود، امیدی نیست و وضع بدتر هم خواهد شد. او تصریح کرد: در هر دهه تقریبا نیم درجه به دما اضافه می‌بشود؛ یعنی اگه ۲۰ سال دیگر بگذرد، یک درجه به دمای میانگین کشور افزوده خواهد شد و این یک درجه افزایش دما یعنی ۶ تا ۷ درصد تبخیر بیشتر. ما تلاش می‌کنیم که برای مثال ۱۰ درصد آب دریاچه را اضافه کنیم و یقیناً سپس با گذشت ۲۰ سال، دما یک درجه بالاتر می‌رود، توان تبخیر ۷ درصد افزایش می‌یابد و این آب تبخیر می‌بشود. وظیفه او گفت: دریاچه ارومیه بسیار کم‌عمق است ولی مساحت گسترده‌ای دارد؛ در نتیجه تبخیر بسیار زیادی در این حوضه صورت می‌گیرد. سالانه نزدیک به چهار میلیارد متر مکعب توان تبخیر دریاچه است. یعنی چهار میلیارد متر مکعب آب باید به دریاچه داخل بشود تا سطح آن ثابت بماند.

انتقال آب به تهران بسیار هزینه‌بر است  و آینده‌ای نامطمئن دارد

رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در واکنش به اظهارات استاندار تهران مبنی بر انتقال آب از دریای عمان به تهران و تعلق بخشی از بودجه شهرداری به مطرح‌های انتقال آب به تهران بیان کرد: وقتی که انتقال آب انجام می‌گیرد حتماتوسعه هم به جستوجو آن خواهد آمد و نمی‌توانید گسترش را در همین‌جا متوقف کنید. وی افزود: وقتی که آب منتقل بشود خواهند او گفت بعد دیگر مانعی نیست و می‌توانیم یک شهرک چند میلیونی نیز به گوشه‌ای از شهر اضافه کنیم؛ یعنی اساسامسائل برای آینده بزرگ‌تر می‌بشود و چالش بیشتری ایجاد می‌گردد. اگر فرضا با انتقال یک خط لوله، مشکل امروز تهران را حل کنیم ۲۰ یا ۳۰ سال سپس چه خواهد شد؟ آیا می‌توان گسترش‌های بعدی را همین‌جا متوقف کرد؟ مسلماخیر. برای همین است که کارشناسان اعتقاد دارند اساسا انتقال آب بین حوضه‌ای مشکلی را حل نمی‌کند. وظیفه در ادامه گفت: همه کشورهای عربی حوزه جنوب خلیج فارس، گسترش شهرهای مدرن خود را عمدتا از راه شیرین‌سازی آب به انجام می‌رسانند، زیرا اساسا رودخانه‌ای ندارند که از آب سطحی برداشت کنند. مقداری از آب مصرفی اینها از چاه و عمده آن از شیرین‌سازی تأمین می‌بشود؛ اما از آنجا که شهرها ساحلی می باشند، آب در همان نقطه به مصرف می‌رسد و هزینه‌ای برای انتقال صرف نمی‌بشود.

میزان مصرف آب شرب، با ذخیره آب پشت سدها همخوانی ندارد

وظیفه در توضیح سهم مردم از مدیریت مصرف آب او گفت: حرکت مردم نباید زیاده‌روی در مصرف آب باشد. هر فرد می‌داند که چطور آب را معقولانه مصرف کند. برای مثال زمان استحمام را از ۱۵ دقیقه به ۵ دقیقه کاهش بدهد. عادت مصرف را باید تغییر داد. ما باید بدانیم که در سرزمینی کم‌آب زندگی می‌کنیم. وی تأکید کرد: سپس از هوا، دومین تأمین‌کننده حیات ما آب است و بدون آن، هیچ نداریم. امنیت غذایی ما با آب تأمین می‌بشود. این را باید در ذهن‌مان داشته باشیم. اگر تک‌تک ما حس تعلق به جمع را در خود پرورش بدهیم، الگوی رفتارمان عوض خواهد شد. در این شرایط کم‌آبی که سدهای ما تقریباخالی شده‌اند، می‌بینیم مردم با شلنگ پیاده‌رو را می‌شویند، درحالی که نیازی به این کار نیست.