درياچه اروميه با تداوم وضعيت فعلي، آرال بعدي خواهد شد_کویر دانش

وضعيت درياچه اروميه بحراني است. اين را مي‌بشود از اظهارنظر كارشناسان اين حوزه به وضوح فهميد. اکنون كه شرايط خشكسالي در كشور هر روز بيشتر از قبل شدت مي‌يابد، اميد به احياي درياچه اروميه هر روز بيشتر رنگ مي‌بازد. رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي كشور در اين باره به ايلنا او گفت: متأسفانه تغيير اقليم شرايط ناگواري را بر كل كشورهاي خاورميانه تحميل كرده است و اكوسيستم‌هاي طبيعي همانند درياچه اروميه بيشترين تأثير را از اين نوشته مي‌گيرند. نمونه اين را مي‌توانيد در درياچه آرال ببينيد كه به چه وضعي افتاد و خشك شد. درياچه اروميه هم رفته‌رفته در حال دچار شدن به همان وضعيت است و اگر وضع همين‌گونه ادامه پيدا كند، مطمئناخشك خواهد شد. احد وظيفه توضيح داد: اقليم به سمت گرم شدن حركت مي‌كند و اقليم گرم‌تر به معناي تبخير بالاتر است. همچنين روال حركت اقليم به سمت كاهش بارندگي است. بنابراين ممكن است براي يك يا دو سال، بارش اوج بگيرد يا سال نرمالي از منظر بارش داشته باشيم، ولي به‌طور كلي روال كاهشي است و اين روال كاهشي يعني آب كمتري در اختيار ما قرار خواهد گرفت.

برداشت آب براي كشاورزي  اروميه را خشكا ند

وظيفه تذكر داد: بيشترين برداشت آب در حوضه اروميه مربوط به كشاورزي است. سه محصول چغندر قند، يونجه و سيب بيشترين مصرف آب را در حوضه درياچه اروميه دارند و بايد با محصولات كم‌آب‌برتر جايگزين شوند. مطمئناً به باغ‌هاي سيب دست نخواهند زد ولي اگر حداقل از افزايش بي‌رويه باغ‌هاي سيب يا باغ‌هايي كه اخيراً در همه‌جاي مناطق شيب‌دار كوهستان ايجاد كرده‌اند دست بكشند و كنترل كنند مي‌توان به آينده اميدوار می بود. او در ادامه گفت: بايد مديريت مناسبي در كشاورزي آن حوضه صورت بگيرد و الگوي كشت منطقه تغيير كند. دست كم اگر محصولات پرآب بري همانند يونجه و چغندر قند با كشت‌هاي ديگري جايگزين شوند -كه هم اقتصاد كشاورز را تأمين مي‌كند و هم نياز آبي كمتري دارند- تفاوت بزرگي ايجاد خواهد شد.

حتي زاب هم كارساز نيست

به حرف های وي، به‌رغم اينكه با حفر تونل زاب، مقداري آب را هم از حوزه زاب -كه متعلق به درياچه اروميه نبوده است و به جايي ديگري مي‌رفت- به درياچه داخل كرده‌اند، هم چنان كفاف اين نياز داده نمي‌بشود. اگر به همين حرکت ادامه داده بشود، اميدي نيست و وضع بدتر هم خواهد شد. او تصريح كرد: در هر دهه تقريبا نيم درجه به دما اضافه مي‌بشود؛ يعني اگه ۲۰ سال ديگر بگذرد، يك درجه به دماي ميانگين كشور افزوده خواهد شد و اين يك درجه افزايش دما يعني ۶ تا ۷ درصد تبخير بيشتر. ما تلاش مي‌كنيم كه برای مثال ۱۰ درصد آب درياچه را اضافه كنيم و یقیناً سپس با گذشت ۲۰ سال، دما يك درجه بالاتر مي‌رود، توان تبخير ۷ درصد افزايش مي‌يابد و اين آب تبخير مي‌بشود. وظيفه او گفت: درياچه اروميه بسيار كم‌عمق است ولي مساحت گسترده‌اي دارد؛ در نتيجه تبخير بسيار زيادي در اين حوضه صورت مي‌گيرد. سالانه نزديك به چهار ميليارد متر مكعب توان تبخير درياچه است. يعني چهار ميليارد متر مكعب آب بايد به درياچه داخل بشود تا سطح آن ثابت بماند.

انتقال آب به تهران بسيار هزينه‌بر است  و آينده‌اي نامطمئن دارد

رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي كشور در واكنش به اظهارات استاندار تهران مبني بر انتقال آب از درياي عمان به تهران و تعلق بخشي از بودجه شهرداري به مطرح‌هاي انتقال آب به تهران بيان كرد: وقتي كه انتقال آب انجام مي‌گيرد حتماتوسعه هم به جستوجو آن خواهد آمد و نمي‌توانيد گسترش را در همين‌جا متوقف كنيد. وي افزود: وقتي كه آب منتقل بشود خواهند او گفت بعد ديگر مانعي نيست و مي‌توانيم يك شهرك چند ميليوني نيز به گوشه‌اي از شهر اضافه كنيم؛ يعني اساسامسائل براي آينده بزرگ‌تر مي‌بشود و چالش بيشتري ايجاد مي‌گردد. اگر فرضا با انتقال يك خط لوله، مشكل امروز تهران را حل كنيم ۲۰ يا ۳۰ سال سپس چه خواهد شد؟ آيا مي‌توان گسترش‌هاي بعدي را همين‌جا متوقف كرد؟ مسلماخير. برای همين است كه كارشناسان اعتقاد دارند اساسا انتقال آب بين حوضه‌اي مشكلي را حل نمي‌كند. وظيفه در ادامه گفت: همه كشورهاي عربي حوزه جنوب خليج فارس، گسترش شهرهاي مدرن خود را عمدتا از راه شيرين‌سازي آب به انجام مي‌رسانند، زيرا اساسا رودخانه‌اي ندارند كه از آب سطحي برداشت كنند. مقداري از آب مصرفي اينها از چاه و عمده آن از شيرين‌سازي تأمين مي‌بشود؛ اما از آنجا كه شهرها ساحلي می باشند، آب در همان نقطه به مصرف مي‌رسد و هزينه‌اي براي انتقال صرف نمي‌بشود.

ميزان مصرف آب شرب، با ذخيره آب پشت سدها همخواني ندارد

وظيفه در توضيح سهم مردم از مديريت مصرف آب او گفت: حرکت مردم نبايد زياده‌روي در مصرف آب باشد. هر فرد مي‌داند كه چطور آب را معقولانه مصرف كند. برای مثال زمان استحمام را از 15 دقيقه به 5 دقيقه كاهش بدهد. عادت مصرف را بايد تغيير داد. ما بايد بدانيم كه در سرزميني كم‌آب زندگي مي‌كنيم. وي تأكيد كرد: سپس از هوا، دومين تأمين‌كننده حيات ما آب است و بدون آن، هيچ نداريم. امنيت غذايي ما با آب تأمين مي‌بشود. اين را بايد در ذهن‌مان داشته باشيم. اگر تك‌تك ما حس تعلق به جمع را در خود پرورش بدهيم، الگوي رفتارمان عوض خواهد شد. در اين شرايط كم‌آبي كه سدهاي ما تقريباخالي شده‌اند، مي‌بينيم مردم با شلنگ پياده‌رو را مي‌شويند، درحالي كه نيازي به اين كار نيست.