چرا «جمنای» نام هوش مصنوعی گوگل است؟_کویر دانش

از زمان اتفاقات گوگل I/O سال قبل، عبارت Gemini به نامی مشترک در همه‌ی ابزارهای هوش مصنوعی گوگل تبدیل شده است و اکنون مدیران دیپ‌مایند از علت این نام‌گذاری پرده‌ برداشته‌اند.

تایتان (Titan)، بزرگ‌ترین قمر زحل، اولین نامی می بود که برای مدل زبانی بزرگ گوگل انتخاب شد. جف دین، سرپرست فنی جمنای، درمورد‌ی واژه‌ی تایتان می‌گوید: «من زیاد موافق آن نام نبودم». بااین‌حال، این نام جرقه‌ی منفعت گیری از واژه‌ی فرد دیگر را در ذهن تیم تشکیل کرد که به فضا مربوط می‌بشود.

جمنای در لاتین یعنی «دوقلو» و در علم اخترشناسی به یکی از صورت‌های فلکی همانند به دو انسان (جوزا) اشاره می‌کند که با دوقلوهای اسطوره‌ای یونانی و کاستور و پلوکس مرتبط است. به این علت، نام مدل هوش مصنوعی گوگل «دوگانه» یا «دوقلو» معنی می‌دهد.

تیم دیپ‌مایند بر این باور می بود که ویژگی‌هایی همانند شخصیت دوگانه، قابلیت تطبیق‌پذیری سریع، ربط با طیف گسترده‌ای از افراد و دیدن چیزها از دیدگاه‌های متعدد که به علامت جمنای در نقشه‌ی برج‌های فلکی نسبت داده می‌بشود، با آنچه در آن زمان در گوگل اتفاق می‌افتاد، مطابقت داشت.

سال قبل تیم‌های دیپ‌مایند و Brain در گوگل ادغام شدند و تیم تازه گوگل دیپ‌مایند را شکل دادند تا گوگل همه‌ی نیروهای هوش مصنوعی و محاسباتی و زیرساختی خود را در قالب یک تیم متمرکز کند.

دین می‌گوید: «پروژه‌ی جمنای به این علت به‌وجود آمد که می‌خواستیم تیم‌های در حال کار روی گسترش‌ی مدل زبانی بزرگ را به‌هم نزدیک‌تر کنیم. حس کردم که مفهوم دوقلو در نام جمنای با این پروژه همخوانی خوبی دارد. دوقلوها در اینجا افراد تیم اسبق Brain و تیم اسبق DeepMind می باشند که پروژه‌ی جسورانه‌ای را با همکاری یکدیگر اغاز کرده‌اند.»

جمنای گفتن پروژه‌ای از ناسا مربوط به سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۸ است که به آزمایش فناوری ماه‌نورد آپولو قبل از فرود آمدن روی ماه اشاره می‌کند. آن مأموریت ۱۰ تیم را به فضا پرواز داد و به دستاوردهای مهمی منجر شد؛ از‌جمله اولین پیاده‌روی فضایی آمریکا و اولین اتصال دو فضاپیما به یکدیگر در مدار زمین.

اهمیت پروژه‌ی جمنای برای پیروزی برنامه‌ی آپولو با مقصد تیم دیپ‌مایند گوگل هماهنگی داشت. جف در زیر سندی که تیم در حال کار روی آن می بود، نام جمنای را نظر کرد. اوریول وینیالس، دستیار سرپرست تیم جمنای می‌گوید: «بلافاصله تحت‌تأثیر این اسم قرار گرفتم؛ چون تلاش عظیم ما برای آموزش مدل زبانی بزرگ با روحیه‌ی اعضای ناسا در پرتاب موشک‌ها هماهنگی داشت.»

در پاییز سال قبل، مدل اولیه‌ی جمنای در سه اندازه‌ی اولترا و پرو و نانو رونمایی شد. چند ماه سپس، مدل ۱٫۵ پرو و به‌تازگی مدل ۱٫۵ فلش با ویژگی‌های ارتقایافته‌ای به‌نمایش درآمدند. به‌حرف های‌ی وینیالیس، پیشنهادهای فرد دیگر نیز در ربط با نام‌گذاری مدل‌ها از روی نام ستاره‌های گوناگون برحسب اندازه‌ی آن‌ها نقل می بود.