جنگ و تغییرات ژنتیکی کودکان اثرات مولکولی درازمدت بر DNA پناهندگان سوری, تحقیقات علمی اخیر نشان میدهد که کودکان در مناطق جنگی، دچار آسیبهای جدی در سطح مولکولی و دیانا میشوند که میتواند پیامدهای طولانیمدت بر سلامت جسمی و روانی آنها داشته باشد. این یافتهها بر اساس مطالعهای جامع بر روی کودکان پناهنده سوری در لبنان حاصل شده است.
روششناسی مطالعه و تحلیل متیلاسیون DNA دانشمندان دانشگاه ساری در انگلستان، برای نخستین بار نمونههای بزاق را از ۱۵۰۷ کودک و نوجوان سوری در بازه سنی ۶ تا ۱۹ سال که در اردوگاههای موقت لبنان زندگی میکردند، جمعآوری و تحلیل کردند. این پژوهش بر روی فرآیند متیلاسیون DNA متمرکز بود؛ مکانیزمی که در آن گروههای شیمیایی به مولکول ژنتیکی اضافه شده و فعال یا غیرفعال بودن ژنهای خاص را کنترل میکنند.
علاوه بر تحلیلهای آزمایشگاهی، پرسشنامههای استانداردی برای سنجش میزان تعرض کودکان به خشونتهای جنگی از خود آنها یا سرپرستان تکمیل گردید.
نواحی متحولشده شامل ژنهایی بود که در انتقال پیامهای عصبی و عملکرد مغز نقش حیاتی ایفا میکنند. اختلاف جنسیتی در حساسیت ژنتیکی به جنگ یکی از یافتههای کلیدی این پژوهش که بخشی از پروژه همگروهی است، تأثیر ناهمگن جنگ بر دو جنس بود. دادهها نشان دادند که دختران در مقایسه با پسرها، تغییرات متیلاسیون قابلتوجهی در ژنهای مرتبط با پاسخ استرس و رشد مغز تجربه میکنند.
محققان معتقدند این تفاوت بیولوژیکی میتواند باعث شود پیامدهای جسمی و روانی جنگ در دختران عمیقتر، طولانیتر و پیچیدهتر بروز گیرد. تمایز اثرات جنگ با سایر صدمهها پیش از این، اثرات فقر، بدرفتاری و تروماهای عمومی بر متیلاسیون DNA اثبات شده بود. با الگوی تغییرات ناشی از جنگ با الگوهای قبلی متفاوت است.
این موضوع نشان میدهد که تجربه جنگ، امضای مولکولی منحصربهفردی بر ژنوم کودکان میگذارد که میتواند منجر به اختلالات منحصربهفرد در رشد اعصاب، کندی رشد مغز و آسیبپذیری بالا در برابر بیماریهای مزمن در سنین بلوغ شود.
