هشدار حیاتی به والدین نگهداری مواد شوینده و اجسام کوچک دور از دسترس کودکان برای پیشگیری از سوختگی و اختناق, متخصصان پزشکی بار دیگر بر ضرورت ایمنی محیط خانه برای کودکان تأکید دارند. دکتر هادی جعفریتبار، عضو هیئت علمی دانشگاه و متخصص گوارش کودکان، در گفتگو با خبرگزاری بهداشت نیوز هشدار داد که مواد شوینده و بازکنندههای لوله، از خطرناکترین مواد خانگی برای کودکان زیر ۵ سال هستند.
چرا مواد قلیایی (بازها) خطرناکتر از اسیدها هستند؟ دکتر جعفریتبار توضیح داد بازها به دو دلیل اصلی خطرناکتر از اسیدها عمل میکنند.
دوم، اسیدها یک نکروز انعقادی (خشک) ایجاد میکنند که نفوذ عمیقتر در بافت را محدود میکند، اما بازها نکروز مایع میسازند که تا عمق بسیار بیشتری در بافتها نفوذ کرده و آسیبهای گستردهتری ایجاد میکنند. مواد خانگی رایج حاوی باز و اسید این متخصص موارد زیر را به عنوان مثالهای رایج مواد خطرناک در خانه معرفی کرد بازکنندههای لوله (اسید یا باز قوی) جرمگیرها جوهر نمک داروهای پیلینگ، میخچه و شویندههای سبزی تمامی این مواد ترکیبات شیمیایی قوی دارند که در صورت تماس یا بلع، سوختگیهای شدید در دهان، مری، معده و دستگاه گوارش ایجاد میکنند.
عدم همبستگی صدمه دهان با صدمه أعضاء درونی نکته بسیار مهمی که دکتر جعفریتبار به آن اشاره کرد، این است که ارتباط مستقیم بین شدت صدمه دهان و صدمه مری یا معده وجود ندارد. ممکن است دهان کودک سالم به نظر برسد یا صدمههای سطحی داشته باشد، در حالی که مری، معده یا روده صدمههای جدی و عمیق دیده باشند.
قلیایی یا اسیدی توسط کودک، بلافاصله به نزدیکترین مرکز درمانی مراجعه کنید.
القای استفراغ، دادن شیر، آب یا هر ماده دیگری میتواند آسیب را تشدید کند و سوراخ شدن مری یا معده را به دنبال داشته باشد. خطر بلع اجسام خارجی باطری سکهای و آهنربا در صدر خطرها در بخش دیگری از سخنانش، دکتر جعفریتبار به آمار و شیوع بلع اجسام خارجی در کودکان پرداخت.
او سن رایج این حوادث را از ۶ ماهگی تا ۳ سالگی (و گاهی تا ۵ سالگی) اعلام کرد و افزود کودکانی که دچار اختلالهای تکاملی یا عصبی هستند، مستعدتر به بلع اجسام خارجی میباشند. اجسام خارجی رایج و خطرناک باطریهای سکهای (باتری ساعت/چراغ قوه) خطرناکترین جسم خارجی. در صورت گیر کردن در مری، در کمتر از یک ساعت باعث سوراخ شدن مری و عوارض مرگبار میشوند. نیاز به آندوسکوپی فوری دارند.
آهنربا (مگنت) در صورت بلع بیش از یک آهنربا یا بلع آهنربا به همراه فلز دیگر، میتوانند از دو طرف دیواره روده یا معده به هم چسبیده، جریان خون را قطع کرده و سوراخ روده ایجاد کنند. معمولاً نیاز به عمل جراحی دارند. توصیه میشود کودکان زیر ۴ سال به آهنربا دسترسی نداشته باشند. اجسام نوکتیز (سوزن، سنجاق قفلی، سوزن تهگرد) عامل سوراخ مری، معده و روده هستند و درمان آندوسکوپی یا جراحی میطلبد.
سکهها، قطعات اسباببازی، تیلهها و هسته میوهها رایجترین اجسام بلعیده شده. پیشنهادات پیشگیری به والدین برای پیشگیری از این حوادث ناگوار، رعایت نکات زیر ضروری است تمام مواد شوینده، بازکننده، دارو و مواد شیمیایی را در کابینتهای قفلدار و در ارتفاع بالا نگهداری کنید. اسباببازیهای حاوی باطری سکهای، آهنربا یا قطعات کوچک را از دسترس کودکان زیر ۳-۴ سال دور کنید.
ساعتهای مچی، کنترلهای دوری و وسایل الکترونیکی کوچک را در جای امن قرار دهید. در زمان بازی کودکان نظارت کامل داشته باشید. در صورت هرگونه شک به بلع جسم خارجی یا ماده شیمیایی، بدون تاخیر به بخش اورژانس بیمارستان مجهز (مانند بیمارستان کودکان سودمند که دارای تجهیزات آندوسکوپی پیشرفته و کادر متخصص است) مراجعه کنید.
آگاهی والدین و ایمنسازی محیط خانه، موثرترین راه جلوگیری از سوختگیهای شیمیایی مهلک و عوارض بلع اجسام خارجی در کودکان است.
