خطرات مصرف بیرویه داروهای هورمونی بر سلامت زنان و مردان؛ هشدارهای تخصصی, مصرف بیرویه و بدون نظارت پزشک داروهای هورمونی میتواند عوارضی جدی و طولانیمدت بر بدن و روان هر دو جنسیت به همراه داشته باشد. دکتر فاطمه احمدی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در گفتگو با خبرگزاری بهداشت نیوز بر ضرورت تجویز تخصصی و مدیریت دقیق دوز این داروها تأکید کرد.
انواع داروهای هورمونی و کاربردهای درمانی داروهای حاوی استروژن، پروژسترون، تستوسترون و مشتقات آنها در درمان اختلالات قاعدگی، کاهش علایم یائسگی، بیماریهای غدد جنسی، ناباروری و پیشگیری از بارداری کاربرد دارند.
تداخلات دارویی مهم با هورمونها برخی گروههای دارویی میتوانند متابولیسم و اثربخشی هورمونهای جنسی را تحت تأثیر قرار دهند داروهای ضدصرع فنیتوئین، کاربامازپین و توپیرامات با افزایش متابولیسم هورمونها، اثربخشی قرصهای ضدبارداری را کاهش میدهند. آنتیبیوتیکها ریفامپین نیز میتواند اثر داروهای هورمونی را ضعیف کند. داروهای مهارکننده متابولیسم سایمتیدین با کاهش تجزیه هورمونها، خطر سمیت و عوارض جانبی را بالا میبرد.
ضد ویروسها و ضد قارچها تعدادی از این داروها نیز در تداخلات هورمونی نقش دارند. ریسکهای قلبیعروقی و سرطانی در زنان مصرف طولانیمدت استروژن احتمال لخته شدن خون را بهویژه در افراد سیگاری یا دارای سابقه خانوادگی بیماریهای قلبیعروقی افزایش میدهد. همچنین زنان با سابقه خانوادگی سرطانهای وابسته به استروژن (مانند سرطان سینه و رحم) باید با احتیاط کامل و تحت نظارت دقیق از قرصهای ضدبارداری استفاده کنند.
عوارض قرصهای ضدبارداری بر فشار خون و سلامت مردان قرصهای پیشگیری از بارداری میتوانند باعث افزایش چسبندگی خون شده و در بیماران مبتلا به فشار خون بالا باید با احتیاط به کار روند.
نکات حیاتی مشاورهای برای مصرفکنندهها قرصهای پیشگیری باید بهصورت منظم و در ساعت ثابتی مصرف شوند؛ در صورت فراموشی، دستورالعمل جبرانی را دنبال کنید. بروز علائم هشداردهنده مانند درد شدید پاها، تنگی نفس یا سردرد شدید، مستلزم قطع فوری دارو و مراجعه فوری به پزشک است. قبل از شروع هر داروی جدید (حتی گیاهی و مکملها) با داروساز یا پزشک مشورت کنید تا از تداخلات پیشگیری شود.
واهمه رایج در مورد تستوسترون و عضلهسازی دکتر احمدی تأکید کرد که باور رایج درباره مصرف تستوسترون برای عضلهسازی در مردان، پایه علمی اثباتشدهای ندارد و این کار میتواند پیامدهای جدی برای سلامت داشته باشد. استفاده از هورمونها باید صرفاً بر اساس تشخیص و تجویز پزشک متخصص انجام شود.
