قفل شدن بازار ماشین، شوک شدیدی به خریداران ماشین داخل شد_کویر دانش

به نقل از اقتصادآنلاین، به نقل از اسب بخار، بازار خودروهای دست‌دوم، که روزگاری یکی از پررونق‌ترین قسمت‌های اقتصاد ایران می بود، اکنون در سکوت فرو رفته است. نمایشگاه‌داران و فروشندگان از افت معامله های خبر خواهند داد و خریداران، با نگاهی محتاطانه، دست به خرید می‌زنند. یقیناً که معامله های بازار ماشین همانند بازار مسکن راکد نیست، اما همین رکود هم کم‌سابقه به حساب می اید.

این رکود، که در سال‌های تازه نمونه شبیهی نداشته، تحت تأثیر چندین عامل کلیدی شکل گرفته است؛ افت قوت خرید مردم به علت تورم و افزایش هزینه‌های زندگی، انتظار برای تثبیت قیمت‌ها در پی نوسان‌های ارزی و امید به ورود خودروهای وارداتی تازه که احتمالا بتواند اراعه را تحکیم کند. مسئله دیگر این است که بازار هم چنان در سایه بی‌ثباتی به سر می‌برد و گمان تنش‌های نظامی و تحریم‌های بیش‌تر تمایل به اندوخته‌گذاری در ماشین را افت می‌دهد. اما چرا این بازار، که وقتی پناهگاه اندوخته‌گذاری و نیازهای روزمره مردم می بود، به این روز افتاده است؟

افت قوت خرید؛ ترمزی بر چرخ معامله های

یکی از مهم‌ترین دلایل این رکود، افت توان مالی مردم است. در سال‌های تازه، تورم لجام‌گسیخته و افزایش هزینه‌های معیشتی، بودجه خانوارها را به‌شدت تحت سختی قرار داده است. اگر در قبل خرید یک خودروی دست‌دوم برای تعداد بسیاری از خانواده‌ها گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه و قابل دسترس می بود، اکنون حتا خودروهای ارزان‌قیمتی همانند پراید و پژو ۴۰۵ هم برای قسمت بزرگی از جامعه دور از دسترس شده‌اند.

به حرف های سعید موتمنی، رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران ماشین: «تقاضا در بازار دست‌دوم به کم‌ترین سطح خود در سال‌های تازه رسیده است. مردم دیگر توان خرید ندارند و ترجیح خواهند داد چشم به راه بمانند تا ببینند قیمت‌ها به کجا می‌رسد.»

این افت تقاضا تنها به خریداران محدود نمی‌بشود؛ فروشندگان نیز تمایلی به اراعه خودروهای خود با قیمت‌های جاری ندارند. تعداد بسیاری از مالکان خودروهای دست‌دوم، که این دارایی را به‌گفتن اندوخته‌ای برای نگه داری قیمت پول خود نگه داشته بودند، اکنون با تردید به بازار نگاه می‌کنند. عدم افزایش قیمت‌ها به تناسب نرخ ارز در برخی مدل‌ها در ماه‌های قبل، فروشندگان را به این نتیجه رسانده که فروش در این شرایط به‌صرفه نیست و بهتر است چشم به راه برگشت رونق یا افزایش قیمت‌ها بمانند. این چرخه اراعه و تقاضای متوقف‌شده، عملاً بازار را قفل کرده است.

انتظار برای ارامش و ورود خودروهای تازه؛ بازی صبر و امید

عامل فرد دیگر که به این رکود دامن زده، انتظار برای ارامش قیمت‌ها و تأثیر ورود خودروهای وارداتی تازه است. با نوسان‌های تازه نرخ ارز و گمانه‌زنی‌ها درمورد سیاست‌های تازه ارزی، تعداد بسیاری از خریداران امیدوارند که قیمت‌ها در آینده نزدیک افت یابد. از نظر دیگر، قولهای مکرر دولت برای افزایش واردات خودروهای خارجی، چه نو و چه کارکرده، ذهن مصرف‌کنندگان را به خود مشغول کرده است. اکنون باید دید که آیا ورود این خودروها می‌تواند قیمت‌های بازار دست‌دوم را شکسته و رقابت را به سود خریداران تحول دهد؟

کارشناسان نظرات متغیری دارند. برخی بر این باورند که ورود خودروهای وارداتی می‌تواند شوکی به بازار دست‌دوم داخل کند، اما تا وقتی که جزییات این سیاست‌ها ملموس نشود و اراعه جدی صورت نگیرد، تأثیر آن تنها در حد انتظار باقی می‌ماند. در روبه رو، برخی فعالان بازار هشدار خواهند داد که اگر واردات با حجم بالا به تأخیر بیافتد یا اراعه محدود بماند، این انتظار طویل‌زمان می‌تواند رکود را عمیق‌تر کند. اکنون، آن‌چه مشهود است، افت تردد خریداران در نمایشگاه‌ها و کم شدن آگهی‌های فروش در پلتفرم‌های آنلاین است.

این رکود نه‌تنها خریداران و فروشندگان را متأثر کرده، بلکه اقتصاد وابسته به این بازار، از تعمیرگاه‌ها تا قطعه‌فروشان، را نیز تحت تأثیر قرار داده است. انبارهای پر از خودروهای فروخته‌نشده و افت درآمد فعالان این حوزه، زنگ خطری برای صنعتی است که سال‌ها نقش مهمی در گردش مالی سرزمین داشته. آیا این حالت موقتی است یا نشانه‌ای از تغییرات ساختاری بزرگ‌تر در بازار ماشین ایران؟ جواب این سوال به سیاست‌های آینده دولت، حالت اقتصادی کلان و تصمیمات مصرف‌کنندگان بستگی دارد.

تا آن زمان، بازار خودروهای دست‌دوم در برزخی از انتظار و سکوت باقی می‌ماند؛ جایی که نه خریدار ریسک می‌کند، نه فروشنده مختصر می‌آید و نه امیدی قطعی به بهبود سریع شرایط وجود دارد. احتمالا این رکود بی‌سابقه، هشداری باشد برای بازنگری در سیاست‌های خودرویی و اقتصادی سرزمین، پیش از آن‌که این صنعت حیاتی بیشتر از این از نفس بیافتد.