ساخت داروی گیاهی مبتنی بر آنزیم گلوتیناز امید نو برای بیماران سلیاک, بیماری سلیاک یک اختلال خودایمنی است که با مصرف گلوتن، پروتئینی که در گندم، جو و مشتقات آنها یافت میشود، آغاز میشود. دکتر حسن رخشنده، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در مراسم روز جهانی بیماری سلیاک (۲۲ شهریور) توضیح داد که عدم وجود آنزیم تجزیهکننده گلوتن در بدن باعث واکنشهای ایمنی و آسیب به پرزهای روده دوازده میشود.
رژیم غذایی بوده است.
اما دکتر رخشنده بر دشواری این روش، به ویژه برای کودکان، و وجود گلوتن پنهان در محصولاتی مانند شکلات، سس، بستنی، ماست و حتی برخی داروها اشاره کرد. عدم برچسبگذاری دقیق روی بستهبندیها باعث میشود بیماران با وجود احتیاط، دچار واکنشهای خطرناک و تخریب مجدد پرزهای روده شوند.
پیشرفت پژوهشی استخراج آنزیم گلوتیناز از منابع گیاهی تیم تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد از نزدیک به چهار سال پیش با حمایت همکاران بخش داخلی، به توسعه دارویی برای سلیاک پرداخت.
نتایج فاز آزمایشگاهی نشان داد این آنزیمها قادرند گلوتن را به طور کامل تجزیه کنند. با وجود موانع در انجام فاز حیوانی، پژوهش با تأیید کمیته اخلاق و همکاریهای بالینی، بر روی تعداد محدودی از بیماران تست شد و نتایج بسیار رضایتبخش بود؛ طوری که بیماران پس از دریافت دارو، قادر بودند مانند افراد سالم، غذاهای حاوی گلوتن را مصرف کنند.
مکانیسم اثر و عدم عوارض سیستمی دکتر رخشنده تأکید کرد که این دارو به صورت موضعی و بلافاصله پس از بلعیدن در دستگاه گوارش تجزیه شده و نیازی به متابولیسم در کبد یا سایر ارگانها ندارد. این ویژگی باعث میشود دارو فاقد عوارض سیستمی بوده و پروفایل ایمنی بالایی داشته باشد. نقش حیاتی رسانهها در موفقیت بالینی عضو هیئت علمی نقش رسانهها را در حل چالش جذب بیمار در بالینیها تعیینکننده دانست.
انتشار مصاحبه در آپارت باعث شد تیم تحقیقاتی با موجی از تقاضای بیماران برای مشارکت روبرو شود، در حالی که پیش از آن جذب بیمار از چالشهای اصلی بود. او برآورد کرد که ۵۰ تا ۶۰ درصد موفقیت پروژه مدیون پوشش رسانهای است. در حال حاضر پرونده ساخت دارو تکمیل و به وزارت بهداشت ارسال شده تا پس از مراحل قانونی، در دسترس بیماران قرار گیرد.
