دانشمندان می‌گویند ویکی‌پدیا سه نوع کاربر دارد_کویر دانش

اگر تا بحال به جستوجو اطلاعاتی مختصر درمورد موضوعی رفته‌اید و فهمید شده‌اید که فقط از مقاله‌ای به مقاله دیگر می‌پرید، حتما «حس افتادن در سوراخ خرگوش» را توانایی کرده‌اید. این توانایی از سرگردانی آنلاین که به علت کنجکاوی تشکیل می‌بشود، با دانشنامه آزاد و کاربرساخته ویکی‌پدیا مترادف شده است.

ویکی‌پدیا که سال ۲۰۰۱ تاسیس شد، امروزه یکی از محبوب‌ترین وب‌سایت‌های جهان است و با داشتن کاربرانی زیاد تر از آمازون، نتفلیکس، تیک‌تاک یا چت جی‌پی‌تی، به منبع مطمئنی برای یادگیری و کشف علایق تازه تبدیل شده است.

گروهی از پژوهشگران دانشگاه پنسیلوانیا در پژوهش جدیدی که بیشتر از ۴۸۰ هزار کاربر ویکی‌پدیا را در ۱۴ زبان و ۵۰ سرزمین را شامل می‌شد، سه روش گوناگون سقوط در سوراخ خرگوش را در رابطه با منفعت گیری از وب‌سایت ویکی‌پدیا بازدید کردند. این سبک‌های کاوش اطلاعات پیش از این مورد مطالعه قرار گرفته می بود، اما پژوهش تازه شامل گروه بزرگ و متنوعی از کاربران ویکی اشکار می بود که به‌طور طبیعی در زندگی روزمره خود از این وب‌سایت منفعت گیری می‌کنند.

یافته‌های مطالعه‌ی تازه می‌تواند به ما پشتیبانی کند ماهیت و اهمیت کنجکاوی را بهتر بفهمیم، به فهمیدن بیشتری از ربط آن با بهزیستی دست یابیم و راهکارهایی برای جلوگیری از انتشار کردن اطلاعات غلط اشکار کنیم.

هنگامی ویکی پدیا در اغاز دهه ۲۰۰۰ تازه اغاز به کار کرده می بود، او گفت و گو‌هایی را به جستوجو داشت. افرادی همانند کتابداران و استادان نگرانی‌هایی را درمورد پتانسیل ویکی‌پدیا برای اراعه اطلاعات نادرست یا ناقص ابراز کردند. امروز، درستی محتوای حاضر در ویکی‌پدیا کمتر مورد نگرانی است و به جای آن مسائلی همانند سوگیری نقل می‌بشود.

بخشی از آنچه جهت برجسته‌شدن ویکی‌پدیا شد، این می بود که نیازهای ذاتی یادگیری افراد را با دعوت به جستجو از یک صفحه به صفحه دیگر برآورده می‌کرد و خوانندگان را به سمت سوراخ‌های خرگوش می‌کشاند. این ویژگی، به‌همراه رویکرد مشارکتی سایت در تشکیل و تایید صفحات جهت رشد سریع آن شد. این خصوصیات این چنین ویکی‌پدیا را به‌گفتن منبع اطلاعاتی غالب در زندگی روزمره در سطح جهانی نگه داری کرده است.

پژوهش‌ها درمورد ویکی‌پدیا از مطالعات اولیه‌ای اغاز شد که آن را با دانشنامه بریتانیکا قیاس می‌کردند. مطالعه‌ی تازه به بازدید سبک‌های گوناگون کنجکاوی افراد زمان جستجو در صفحات ویکی‌پدیا می‌پردازد.

مطالعه تازه به بازدید شبکه‌های دانش مرتبط با سه سبک مهم کنجکاوی می‌پردازد: سبک به شدت کنجکاو، جستجوگر و رقصنده. شبکه دانش، نمایشی بصری از نحوه جستجوی کاربر در مقالات ویکی‌پدیا است.

همان گونه که پژوهشگران توضیح خواهند داد، افراد به شدت کنجکاو به جستوجو موضوعات تازه و پراکنده می‌گردند، افراد جستجوگر به جستوجو جواب‌های اشکار با مسیری پرتابی می باشند و رقصنده‌ها در نقاط خاصی به‌طور ناگهانی از یک حوزه دانش به حوزه‌ی دیگر می‌پرند.

پژوهشگران در مطالعات قبل شواهدی از کاربران زیاد کنجکاو و جستجوگر اراعه داده بودند و گمان و گمان‌هایی نیز درمورد وجود رقصنده‌ها زده بودند.

مطالعه‌ ی تازه تایید می‌کند که افراد زیاد کنجکاو و جستجوگر در کشورها و زبان‌های گوناگون وجود دارند. پژوهشگران این چنین تفاوت‌های جغرافیایی بین سبک‌های کنجکاوی را شناسایی کردند.

در ۱۴ زبانی که مورد مطالعه قرار گرفت، افراد زیاد کنجکاو زیاد تر تمایل دارند درمورد فرهنگ، رسانه، غذا، هنر، فلسفه و دین بخوانند. درحالی‌که جستجوگران در ۱۲ زبان از ۱۴ زبان، تمایل دارند زیاد تر درمورد علم، فناوری، مهندسی و ریاضی مطالعه کنند.

در زبان‌های آلمانی و انگلیسی، جستجوگران نسبت‌به افراد زیاد کنجکاو، زیاد تر به صفحات مرتبط با تاریخ و جامعه علاقه‌مند بودند درحالی‌که در زبان‌های عربی، بنگالی، هندی، هلندی و چینی حالت برعکس می بود. درنهایت رقصنده‌ها ازطریق جهش بین موضوعات متفاوت و این چنین تنوع علایقشان شناسایی شدند.

پژوهشگران به این نوشته اشاره می‌کنند که تا این مدت نادانسته‌هایی درمورد تاثییر هنجارهای محلی بر شکل‌گیری کنجکاوی وجود دارد. ربط دادن این نتایج به جنسیت، قومیت، دسترسی به تحصیلات و دیگر عناصر تصویری کامل‌تر اراعه خواهد داد.

به‌طورکلی مطالعه‌ی تازه از مزیت‌های جستجو و مطالعه‌ی آزادتر و گسترده‌تر حمایتمی‌کند. جستوجو‌کردن کنجکاوی می‌تواند به ما پشتیبانی کند دانش خود را زیاد تر کنیم و دیدگاه‌ها، خلاقیت و روابطمان را گسترش دهیم.

یقیناً در تعداد بسیاری از موقعیت‌ها، بهتر است جستجوی مداوم اطلاعات را کنار بگذاریم و بپذیریم برای شرایط جاری به اندازه‌ی کافی آموخته‌ایم. کنجکاوی بی‌آخر می‌تواند معایبی داشته باشد. این نوشته به‌اختصاصی وقتی صادق است که انگیزه‌ی این کار نه لذت یادگیری، بلکه ناراحتی ناشی از عدم قطعیت و طردشدن باشد. همان گونه که پژوهش‌های دیگر نیز نشان داده است، در برخی افراد کنجکاوی می‌تواند به حرکت به سمت اطلاعات نادرست و تئوری‌های توطئه منجر بشود.

مطالعه تازه براین نوشته اصرار می‌کند که سبک‌های گوناگون کنجکاوی به سادگی به خلاقیت یا بهزیستی منجر نمی‌بشود. مطالعه این چنین راه‌هایی را نظر می‌کند که ازطریق آن‌ها ویکی‌پدیا (و سایت‌های شبیه) می‌توانند از سبک بهتری از جستجوی کنجکاوی‌محور حمایتکنند. به‌گفتن مثال، ویکی‌پدیا می‌تواند به جای نظر صفحات بر پایه محبوبیت یا شباهت با صفحات دیگر، تلاش کند شبکه‌ی دانش پویای منحصر به فرد خوانندگان را به آن‌ها نشان دهد.

با افزایش نفوذ هوش مصنوعی و رشد مشکل اطلاعات نادرست، فهمیدن فناوری‌هایی که به دسترسی ما به اطلاعات و نحوه منفعت گیری از آن‌ها را شکل خواهند داد، اهمیت بیشتری اشکار کرده است. به‌گفتن مثال، می‌دانیم پیشنهادات یوتیوب می‌تواند کاربر را به سمت محتوای افراطی جذب کند و از نظر دیگر چت جی‌پی‌تی تاحد بسیاری نسبت به درست یا نادرست بودن اطلاعات حساسیتی ندارد.

مطالعه‌ی خوانندگان ویکی‌پدیا، تصویری غنی از سبک کنجکاوی‌های متنوع و آزادانه‌ی مردم در محیط‌های آنلاین مشخص می کند. این پژوهش جایگزینی را برای فناوری‌هایی نظر می‌کند که مبتنی بر فرضیات کوته‌نگرانه‌تر درمورد قیمت‌های مردم، نحوه یادگیری و نحوه‌ی تمایل آن‌ها برای کاوش به طور آنلاین می باشند.