با بیماری‌های خودایمنی در بارداری چه کنیم؟_کویر دانش

کد خبر: 278322

تاریخ انتشار کردن: شنبه 20 بهمن 1403 – 05:15

به نقل از بهداشت نیوز، اختلالات خودایمنی از جمله بیماری گریوز در بین خانم‌ها شایع‌تر است، خصوصاً خانم‌های باردار. آنتی‌بادی‌هایی که در بیماری‌های خودایمنی به‌صورت غیرمعمول تشکیل خواهد شد می‌توانند از جفت عبور کرده و علتمشکلاتی برای جنین شوند. بارداری از راه‌های گوناگون بر انواع اختلالات خودایمنی تاثییر می‌گذارد.

سندروم آنتی فسفولیپید

سندروم آنتی فسفولیپید علتمی‌بشود لخته خون زیاد به‌راحتی یا به مقدار زیاد راه اندازی بشود و این مشکلات را در بارداری به وجود بیاورد:

. سقط‌جنین

. فشارخون بالا یا پره اکلامپسی (نوعی فشارخون بالا که طی بارداری رخ می‌دهد)

. رشد ناکافی جنین

برای تشخیص سندرم آنتی فسفولیپید پزشک:

. در رابطه سابقهٔ سقط‌جنین، زایمان زودهنگام یا مشکلاتی مربوط به لخته خون می‌پرسد.

. آزمایش خون برای شناسایی آنتی‌بادی‌های آنتی فسفولیپید در حداقل دو زمان جداگانه انجام می‌دهد.

بر پایه این اطلاعات پزشک می‌تواند سندرم آنتی فسفولیپید را تشخیص دهد.

اگر خانمی سندرم آنتی فسفولیپید داشته باشد طبق معمولً با داروهای ضدانعقاد خون و آسپرین با دوز پایین طی بارداری و تا ۶ هفته سپس از زایمان تحت درمان قرار می‌گیرد. این چنین درمانی می‌تواند جلوی لخته‌شدن خون و تشکیل مشکلاتی برای بارداری را بگیرد.

ترومبوسیتوپنی ایمنی (ITP)

در این بیماری، آنتی‌بادی‌ها تعداد پلاکت‌های خون (ترومبوسیت‌ها) را در خون افت خواهند داد. پلاکت‌ها ذراتی سلول همانند می باشند که به فرایند لخته‌شدن خون پشتیبانی می‌کنند. پلاکت زیاد کم می‌تواند علتخونریزی زیاد در زن باردار و جنینش بشود. ترومبوسیتوپنی ایمنی در صورت عدم درمان در بارداری شدیدتر خواهد شد.

آنتی‌بادی‌هایی که علتاین اختلال خواهد شد امکان پذیر از جفت عبور کرده و به جنین منتقل شوند؛ اما به‌ندرت بر تعداد پلاکت‌های جنین تاثییر می‌گذارند. جنین طبق معمولً می‌تواند با زایمان طبیعی متولد بشود و مشکلی نخواهد داشت.

درمان ترومبوسیتوپنی

. کورتیکواستروئیدها

. بعضی اوقات تزریق ایمنوگلوبولین

کورتیکواستروئیدها که طبق معمولً پردنیزون تجویز می‌بشود به‌صورت خوراکی داده خواهد شد و می‌توانند تعداد پلاکت‌ها را افزایش دهند و ازاین‌رو در زنانی که ترومبوسیتوپنی دارند به بهبود حالت لخته‌شدن خون پشتیبانی می‌کنند. اما این بهبودی فقط در نیمی از زنان دوام می‌آورد. این چنین پردنیزون گمان رشد ناکافی جنین را افزایش می‌دهد و امکان پذیر جنین سریعتر از موعد به دنیا بیاید.

در مواردی که تعداد پلاکت‌های خون مادر به اندازهٔ خطرناکی پایین است امکان پذیر از دوزهای بالایی از ایمنوگلوبولین تزریقی دقیقاً پیش از زایمان منفعت گیری بشود. ایمنوگلوبولین (آنتی‌بادی‌هایی که از خون افرادی که سیستم ایمنی نرمال دارند به دست آمده) موقتاً علتافزایش پلاکت‌ها و نرمال شدن حالت لخته‌شدن خون می‌بشود. در نتیجه زایمان بدون خطر خونریزی کنترل نشده انجام می‌بشود.

اگر تعداد پلاکت‌ها زیاد پایین باشد و گمان خونریزی شدید وجود داشته باشد، انتقال خون (پلاکت) انجام شده و زایمان با سزارین انجام خواهد شد.

به‌ندرت هنگامی علی‌رغم درمان، تعداد پلاکت‌های خون به مقدار خطرناکی پایین می‌ماند، پزشک طحال را خارج می‌کند. طحال به طور نرمال، لخته‌های قدیمی خون و پلاکت‌های قدیمی را جمع کرده و از بین می‌برد. بهترین زمان برای انجام این جراحی، طی سه‌ماهه دوم بارداری است.

میاستنی گراویس

میاستنی گراویس یک اختلال خودایمنی است که علتضعف عضلات می‌بشود. اثرات این بیماری طی بارداری و بین بارداری‌ها متفاوت می‌باشد. زنان باردار امکان پذیر ضعف عضلانی ناشی از این اختلال را زیاد تر توانایی کنند. از این امکان پذیر نیاز به مصرف دوزهای بالاتری از داروها (همانند نئوستیگمین) باشد. این داروها می‌توانند عوارض جانبی همانند شکم‌درد، اسهال، استفراغ و افزایش ضعف داشته باشند. اگر این داروها مؤثر نباشند طبق معمولً از کورتیکواستروئیدها یا داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی منفعت گیری می‌بشود.

برخی از داروهایی که طبق معمولً طی بارداری تجویز خواهد شد؛ همانند منیزیم می‌توانند ضعف ناشی از میاستنی‌گراویس را تشدید کنند؛ به این علت خانم‌هایی که این بیماری را دارند هیچ زمان نباید بدون مشورت با پزشک خود منیزیم مصرف کنند.

زیاد به‌ندرت پیش می‌آید زنانی که میاستنی گراویس دارند میانه زایمان برای تنفس به پشتیبانی نیاز اشکار کنند. هر چند به این خانم‌ها نیز زایمان طبیعی پیشنهاد می‌بشود؛ اما امکان پذیر به پشتیبانی‌هایی همانند فورسپس نیاز باشد.

آنتی‌بادی‌هایی که علتاین اختلال خواهد شد می‌توانند از جفت عبور کنند. تقریباً یک‌پنجم نوزادانی که از مادران دچار میاستنی گراویس متولد خواهد شد مبتلا به این اختلال می باشند.

اما ضعف عضلانی ناشی از این بیماری در کودک طبق معمولً موقتی است؛ چون آنتی‌بادی‌هایی که از مادر به کودک منتقل شده‌اند تدریجاً ناپدید شده و کودک دیگر این نوع آنتی‌بادی را تشکیل نخواهد کرد.

آرتریت روماتوئید

آرتریت روماتوئید امکان پذیر طی بارداری یا حتی زیاد زمان‌ها فوراً سپس از زایمان به وجود بیاید. اگر آرتریت روماتوئید پیش از بارداری رخ داده باشد امکان پذیر موقتاً طی بارداری خاموش بشود. این اختلال مستقیماً بر جنین تاثییر نمی‌گذارد؛ اما اگر به مفاصل لگن یا پایین ستون فقرات آسیبی زده باشد، زایمان را سخت خواهد کرد و طبق معمولً سزارین باید انجام بشود. علائم آرتریت روماتوئید امکان پذیر طی بارداری افت اشکار کند؛ اما طبق معمولً سپس از زایمان به حالت قبل خود برمی‌گردد.

اگر آرتریت روماتوئید طی بارداری شعله‌ور بشود، با پردنیزون تحت درمان قرار می‌گیرد. اگر پردنیزون مؤثر نباشد، یک داروی سرکوبگر سیستم ایمنی تجویز خواهد شد.

شعله‌ورشدن آرتریت روماتوئید سپس از بارداری می‌تواند علتبشود مراقبت مادر از خود و کودکش سخت‌تر بشود.

لوپوس اریتماتوز سیستمیک (لوپوس)

لوپوس امکان پذیر برای اولین‌بار در بارداری ظاهر بشود یا از قبل وجود داشته باشد و طی بارداری شدیدتر بشود یا علائمش کمتر بشود. این که بارداری چطور بر لوپوس تاثییر می‌گذارد قابل‌پیش‌بینی نیست؛ اما در زیاد تر موارد علائم لوپوس فوراً سپس از زایمان شعله‌ور می‌بشود. زنانی که لوپوس دارند زیاد تر سابقهٔ سقط‌جنین‌های مکرر، رشد ناکافی جنین و زایمان سریعتر از موعد دارند. اگر خانمی به علت لوپوس دچار عوارض و مشکلاتی بشود، برای مثالً صدمه کلیوی یا فشارخون بالا، ریسک بیشتری از جهت مرگ جنین یا نوزاد خواهد داشت.

در صورت عمل های زیر، ریسک مشکلات ناشی از لوپوس به حداقل خواهد رسید:

. صبر کنید تا بیماری‌تان به زمان ۶ ماه خاموش بماند و سپس باردار شوید.

. صبر کنید تا داروهای مصرفی‌تان تا حد ممکن بیماری‌تان را کنترل کنند.

. یقین شوید که کارکرد کلیه‌ها و سختی خونتان نرمال است.

آنتی‌بادی‌های لوپوس امکان پذیر از طریق جفت به جنین منتقل بشود. در نتیجه امکان پذیر جنین دچار ضربان قلب زیاد پایین، آنمی، افت پلاکت خو یا افت گلبول‌های سفید خون بشود. اما این آنتی‌بادی‌ها تدریجاً طی چند هفته سپس از تولد از بین می‌روال و مشکلاتی که به وجود آمده بودند نیز رفع خواهد شد، به‌جز کُندی ضربان قلب.

اگر خانمی که لوپوس دارد پیش از باردارشدن هیدروکسی کلروکین مصرف می‌کرده باید طی بارداری نیز مصرف این دارو را ادامه بدهد. اگر علائم بیماری شعله‌ور شوند، ملزوم است پردنیزون با دوز پایین به‌صورت خوراکی مصرف بشود و کورتیکواستروئید تزریقی فرد دیگر همانند آمپول متیل پردنیزولون یا یک داروی سرکوبگر ایمنی نیز تجویز می‌بشود (همانند آزاتیوپرین).

سندرم شوگرن

سندرم شوگرن طی بارداری می‌تواند گمان سقط‌جنین و بی‌نظمی ضربان قلب جنین را بالا ببرد. درمان شامل کنترل پیاپی حالت قلب جنین با الکتروکاردیوگرام می‌بشود.