مطالعه ژنتیکی جدید: اهلی‌سازی اسب ۴۲۰۰ سال پیش رخ داد، هزار سال دیرتر از پیشینه قبلی

مطالعه ژنتیکی جدید: اهلی‌سازی اسب ۴۲۰۰ سال پیش رخ داد، هزار سال دیر‌تر از پیشینه قبلی

یک مطالعه ژنتیکی گسترده بر روی اسب‌های باستانی دودمان جدیدی را آشکار کرد که با اسب‌های اهلی امروزی هم‌خوانی دارد. این دودمان در حدود سال ۲۲۰۰ پیش از می‌لاد به وجود آمده و با شواهد باستان‌شناسی از تصویر‌سازی اسب‌ها در تدفین‌های ارابه و بین‌رودان در رشته‌کوه اورال تطابق دارد.

لودویک اورلاندو، باستان‌شناس مولکولی در مرکز انسان‌شناسی و ژنتیک تولوز فرا‌نسه و از نویسندگان این تحقیق، به لایو‌ساینس گفت به نظر می‌رسد فرآیند اهلی‌سازی برای اولین بار با هدف بهره‌گیری از گوشت و شیر توسط گروه‌های شکارچی-گردآورنده در آسیای مرکزی آغاز شده است. این مردم که در قزاقستان امروزی زندگی می‌کردند، از اسب برای حمل‌ونقل استفاده نمی‌کردند.

اورلاندو افزود که گروه‌های دیگر حدود ۴۲۰۰ سال پیش و با هدف پویایی و حرکت، اسب‌ها را اهلی کردند. هیچ دودمانی از اسب‌ها، نه در نسل‌های قبل و نه در نسل‌های بعد، به اندازه آن دودمان در زمین گسترش نیافت.

به گفته او، محرک این فرآیند می‌تواند یک رویداد اقلیمی بوده باشد که باعث خشکسالی در جنوب غربی آسیا و استپ اوراسیا شد، زیرا اسب‌ها می‌توانستند مردم را به مناطق با مراتع تازه منتقل کنند و بقای آن‌ها را تضمین نمایند.

این تحقیق به شکل قاطعی ثابت می‌کند که اگرچه فرهنگ گورچالی و دیگر فرهنگ‌های اولیه استپ‌های غربی با اسب‌های وحشی در ارتباط بوده‌اند، اما اولین اهلی‌کنندگان اسب نبوده‌اند. مدل ژنتیکی مطالعه با سایر شواهد موجود هم‌پوشانی دارد.

با وجود اینکه مطالعات قبلی انسان‌های فرهنگ گورچالی را به دلیل مصرف شیر اسب به عنوان اولین اهلی‌کنندگان معرفی می‌کردند، نقش آن‌ها احتمالا تنها یک تلاش اولیه برای اهلی‌سازی اسب‌های منطقه بوده است. مطالعه جدید نشان می‌دهد مردم فرهنگ گورچالی در مهاجرت دسته‌جمعی خود از اسب‌ها بهره نگرفته‌اند.

پاسخ به این سوال که چرا انسان‌ها اسب‌ها را دیر‌تر از سگ، گوسفند، گاو و حتی الاغ اهلی کردند، همچنان تا حدی ناشناخته است. اما پس از اهلی‌سازی، اسب‌ها تقریبا به هر مکانی که انسان‌ها رفتند، همراهشان بودند. اورلاندو تأکید می‌کند گسترش نسبتا دیرین اسب‌ها به وضوح توسط انسان‌ها انجام شده، زیرا چنین گستردگی بی‌سابقه‌ای در داده‌های ما که ۵۰ هزار سال را پوشش می‌دهد، وجود نداشت.