دیرین‌شناسان: حیات زمین احتمالا بیش از پنج انقراض جمعی را پشت سر گذاشته

محققان دیرین‌شناسی معتقدند که تاریخ حیات بر روی سیاره زمین ممکن است شامل تعداد بیش‌تری از رویداد‌های انقراض جمعی باشد که تا به حال شناسایی نشده‌اند.

پنج انقراض جمعی بزرگ در طول ۵۵۰ می‌لیون سال گذشته توسط جک سپکوسکی و دیوید رائوپ در سال ۱۹۸۲ شناسایی شده‌اند، اما پیشرفت‌های اخیر در داده‌های فسیلی و روش‌های محاسباتی گمانه‌زنی‌ها را درباره وجود انقراض‌های تقویت کرده است.

پنج انقراض جمعی بزرگ

اولین انقراض جمعی بزرگ حدود ۴۴۵ می‌لیون سال پیش در مرز اردویسن و سیلورین رخ داد و باعث انقراض ۸۵ درصد گونه‌های دریایی شد، احتمالا ناشی از یخچالانسی و تغییرات سطح دریا.

دومین انقراض در دوره دونین (بین ۳۵۹ تا ۳۷۲ می‌لیون سال پیش) با دو ضربه متوالی صخره‌های مرجانی و تریلوبیت‌ها را هدف قرار داد.

سومین و بزرگ‌ترین انقراض، رویداد پرمین-تریاسه حدود ۲۵۲ می‌لیون سال پیش، با فوران‌های آتشفشانی سیبری باعث نابودی بیش از ۸۰ درصد گونه‌های دریایی و ۷۰ درصد خانواده‌های مهره‌داران زمینی شد و راه را برای عصر خزندگان باز کرد.

چهارمین انقراض در پایان تریاسه (حدود ۲۰۱ می‌لیون سال پیش) خزندگان را از بین برد و دایناسور‌ها را در دوره ژوراسیک برآورد کرد.

پنجمین انقراض، رویداد کرتاسه-پالئوژن حدود ۶۶ می‌لیون سال پیش، ناشی از برخورد سیارکی ۱۰ کیلوم‌تری بود که دایناسور‌ها، پتروسور‌ها و بسیاری از گروه‌های دیگر را منقرض ساخت.

بازنگری در تعداد انقراض‌های جمعی

سلینا کول، دیرین‌شناس دانشگاه اکلاهما، و پدرو مونارز از دانشگاه کالیفرنیا لس‌آنجلس، تأکید می‌کنند که تعریف استانداردی برای انقراض جمعی وجود ندارد و با تغییر معیار‌ها، تعداد رویداد‌های شناسایی‌شده می‌تواند به ۱۶ برسد.

مطالعه‌ای منتشرشده در سال ۲۰۲۴ نشان داد که در طول ۵۴۱ می‌لیون سال گذشته، تا ۱۶ انقراض جمعی با فعالیت‌های آتشفشانی و برخورد‌های سیارکی مرتبط بوده‌اند.

پدیده آرایه لازاروس که در آن گونه‌ها پس از می‌لیون‌ها سال مجدد در رکورد فسیلی ظاهر می‌شوند، و ناکامل بودن رکورد فسیلی، دقت شمارش را دشوار می‌سازد.

چالش‌های شناسایی انقراض‌های جمعی

محققان بر سر این بحثند که آیا زمین اکنون در حال تجربه ششمین انقراض جمعی است، با توجه به نرخ بالای انقراض گونه‌های بی‌مهرگانی و گیا‌هان در ۵۰۰ سال اخیر.

بازدید ۲۰۲۲ نشان داد که بیش از ۷.۵ درصد گونه‌های نرم‌تنان شناخته‌شده منقرض شده‌اند، که با الگو‌های انقراض جمعی هم‌خوانی دارد.

مونارز می‌گوید انقراض‌های جمعی در گذشته نقش کلیدی در شکل‌دهی تنوع زیستی و ظهور گونه‌های جدید داشته‌اند، اما بحران فعلی ناشی از فعالیت‌های انسانی است.

ششمین انقراض و بحران امروزی

تنوع زیستی که اکوسیستم‌ها را پایدار می‌کند، با سرعتی بی‌سابقه در حال از بین رفتن است.

افزایش دانش درباره انقراض‌های پیشین می‌تواند به تصمیم‌گیری برای جلوگیری از فاجعه جهانی ششم یا تبدیل نقش انسان از عامل انقراض به حافظ زیست‌بوم‌ها کمک کند.