آب آلوده به جلبک اثرات منفی زیادی بر سلامت انسان و حیوانات میگذارد و میتواند بوی بد و بیماریهای متعدد را به همراه داشته باشد. به همین دلیل جلوگیری از شکلگیری جلبک در مخازن آب، از گذشته تا کنون یکی از دغدغههای اصلی در زمان ذخیرهسازی آب بوده است. در این گزارش دلایل به وجود آمدن جلبک و راهکارهای پیشگیری و از بین بردن آن بررسی شده است.
مهمترین عامل رشد جلبک در مخازن، تابش مستقیم نور خورشید به آب ذخیرهشده است. سایر دلایل شامل راکد ماندن آب، وجود مواد مغذی در مخزن، قرارگیری مخزن در محل نامناسب و گرمای شدید هوا میباشد. این عوامل به طور همزمان یا جداگانه زمینهساز تکثیر جلبک در منبع آب میشوند.
استفاده از مخزن پلاستیکی به جای فلزی یکی از راهکارهای موثر است. مخازن فلزی به دلیل داشتن درزها و سطح داخلی خشن، بیشتر مستعد تجمع رسوبات و رشد جلبک هستند و در صورت عدم پوششدهی مناسب دچار زنگزدگی میشوند. در مقابل مخازن پلیاتیلن دارای سطح داخلی صاف و بدون درز هستند که از تجمع رسوبات جلوگیری میکند. همچنین مخازن چندلایه پلیاتیلن لایههای محافظ در برابر اشعه ماوراء بنفش (UV) دارند که رشد جلبک را مهار میکند.

مخازن سهلایه و چهارلایه آنتیباکتریال انتخاب بهینه برای شرایطی هستند که احتمال تشکیل جلبک وجود دارد. این مخازن دارای لایه میانی سیاهرنگ هستند که مانع ورود نور خورشید به داخل مخزن میشود. کارخانه تهران پلیمر یارا به عنوان اولین و تنها تولیدکننده این نوع مخازن، محصولی با خاصیت ضدجلبک و ضدآلودگی تحت عنوان مخزن آنتیباکتریال را با بهرهگیری از مواد نانو در سازمان ثبت اسناد به ثبت رسانده است.
نصب مخزن در محل مناسب و تاریک، راهکار دیگر پیشگیری است. در صورت عدم استفاده از مخازن چندلایه، باید مخزن در محیطی سایهدار قرار گیرد یا از سایهبان برای جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید استفاده شود. همچنین دمای اطراف مخزن نباید بالا باشد، چرا که آب و هوای گرم نیز عامل رشد جلبک است.
خنک نگه داشتن مخزن آب از طریق عایقبندی کامل منبع آب و لولههای متصل، مانع از ورود نور و حرارت به داخل مخزن میشود. این کار در مخازن تکلایه که نمیتوان آنها را در محل سایهدار قرار داد، ضروری است.
پاکسازی و شستشوی دورهای مخزن از راهکارهای اساسی پیشگیری و افزایش عمر مفید مخزن محسوب میشود. فاصله زمانی تمیزکاری به عوامل مختلفی نظیر میزان آفتابگریزی، آلودگی آب شهری و جنس مخزن بستگی دارد. انجام اصولی فرآیند شستشو با رعایت دستورالعملها اهمیت زیادی دارد.

استفاده از سفیدکننده (آب ژاول) و سرکه تنها در زمانشستشوی مخزن توصیه میشود. محلول پیشنهادی شامل ۴ لیتر آب با اضافه کردن ۴ قاشق چایخوری از این مواد است. عدم رعایت دوز دقیق میتواند به سلامت انسان و حیوانات آسیب بزند. فیلترهای تصفیهکننده آب چندمرحلهای نیز با استفاده از مواد شیمیایی بیضرر، مانع از رشد و تجمع جلبک میشوند.
کلر نیز مانع از رشد جلبک است و آب را در برابر سایر آلودگیها محافظت میکند. دوز مناسب ۴ تا ۵ میلیلیتر کلر است که تغییری در طعم و مزه آب ایجاد نمیکند. نتیجهگیری نهایی نشان میدهد که پیشگیری از تشکیل جلبک با استفاده از مخازن پلیاتیلن و رعایت اصول نگهداری، کارآمدتر و بهتر از پاکسازی پس از رشد جلبک است.