پزشکیان و ظریف بر لزوم حل معضل تحریمها با مذاکره مستقیم با آمریکا تأکید کردند
هیچ فرد یا جریانی در ایران وجود ندارد که با از بین بردن تحریمها مخالف باشد؛ تنها عده معدودی که از آنها با عنوان کاسبان تحریمها یاد میشود، از تداوم تحریمها و تنشها راضیاند. افراد و گروههایی که به بهانه دور زدن تحریمها، کسبوکارهای پر رونقی راهاندازی کردهاند و اموال مردم را به جیب میزنند. اکثریت ایرانیان اما موافق لغو تحریمها هستند. اختلاف بین این دو تفکر از کجا شکل میگیرد؟ اختلاف اصلی بر سر نحوه از بین بردن تحریمهاست. باید دید آیا با شعار دادن میتوان تحریمها را پایان داد و لغو کرد؟ اینکه یک جریان سیاسی خاص مدام یادآوری کند که ضعفهای برجام چه بوده و نقاط قوت این سند را اساسا نبیند، آیا کمکی به از بین بردن تحریمها و حل مشکلات مردم میکند؟ برجام هرچه که بوده گذشته است؛ باید دید امروز چه کاری میتوان برای کاستن از آلام مردم انجام داد؟ حتی منتقدان برجام هم که کاسب تحریم نیستند، موافق لغو تحریمها هستند. تنها روش آنها این است که میگویند باید نگاه ما به داخل باشد. آنها فکر میکنند که فقط میشود از طریق درونزایی و افزایش تولید ملی، طرف مقابل را از تداوم تحریمها پشیمان کرد. اما اگر قرار بود از این طریق این معضلات حل شوند، طی سه سال مدیریت دولت سیزدهم این مشکلات باید پشت سر گذاشته میشد. اما اینگونه نشد؛ برای هر نوع واردات و صادراتی در عمل باید با کشورهای گوناگون و نهادهای گوناگون ارتباط داشت. معاملههای تهاتری در قرن بیست و یکم عملا موضوعی منقضی شده است.
تحریمها نیمی از داراییهای ملت را به دلالان میرساند
اما ایران ناچار است به دلیل تحریمها از آن منفعت بگیرد. برای پایان دادن به این روش غلط باید تحریمها را لغو کرد. مگر اینکه برای مثال برای درآمد صد دلاری صادرات نفت و سایر اقلام، ناچار به تخفیف بیست تا سی دلاری باشیم. در ادامه برای انتقال همین هفتاد تا هشتاد دلار به داخل کشور هم باید بیست تا بیست و پنج درصد، حق دلالی پرداخت کرد تا پول ملت ایران به کشور منتقل شود. در واقع نیمی از داراییهای مردم به دلیل تحریمها از میان رفته و نصیب دلالان میشود. دوستانی که مخالف برجام هستند، هیچ راهکار جایگزین ارائه نمیدهند. مسعود پزشکیان در سخنان دیروز خود که همراه با محمدجواد ظریف در صدا و سیما انجام شد، از مخالفان برجام خواست که راهکار جایگزین خود را برای برجام ارائه کنند.
ادعای نعمت بودن تحریمها پذیرفته نمیشود
اینکه ادعا شود تحریم نعمت است و تحریمها اقتصاد را شکوفا میکند، درست نیست. شاید مردم سالها قبل این ادعاها را میپذیرفتند اما امروز چنین اظهاراتی غیر واقعبینانه مورد پذیرش مردم هم نیست. برخی از افراد و گروهها اظهار میکنند اگر حرفهای بشود تحریمها اثرگذار است به معنای آدرس دادن به دشمن است. اما این افراد و گروهها فراموش میکنند که امروز دادههای اطلاعاتی و اقتصادی کشورها، نهان نیست و به راحتی میتوان اثرات تحریم در اقتصاد ایران و هر نقطهای از جهان را استخراج کرد. ایران باید به سمتی حرکت کند که در آن الگویی شفاف از رشد ارائه شود. چه موافقان برجام و چه مخالفان آن، باید الگوها و راهکارهای مورد نظر خود را ارائه کرده و اجازه دهند مردم از دل این برنامهها و گفتمانها رویکرد مورد نظر خود را انتخاب کنند. مسعود پزشکیان چهرهای است که در این مسیر حرکت میکند. گفتمان خود را ارائه میدهد و راهکار مورد نظر خود را ارائه میدهد. به نظر من چهار راهکار مهم را برای عبور از چالشهای حاضر میتوان در دستور کار قرار داد.
چهار راهکار پیشنهادی برای عبور از بحران
اول، بالا بردن توان اقتصادی از طریق تعامل کردن با کشورهای گوناگون تا حد ممکن. دوم، بالا بردن توان هستهای کشور که خوشبختانه بسترهای آن فراهم شده است. سوم، افزایش توان دیپلماسی عمومی کشور برای اقناع افکار عمومی داخلی و خارجی. چهارم، اتخاذ دیپلماسی قوی در حوزه سیاست خارجی که از طریق آن بتوان راهبردهای کشور را به درستی اجرایی کرد. همه این الزامات در گرو پایان دادن به تحریمهای اقتصادی است. یکی از کارهای مهمی که میتواند عملیاتی شود، گفتوگوی مستقیم با ایالات متحده است.
مذاکره مستقیم با آمریکا ضرورت دارد
برخی مدام گذشته را به رخ میکشند و میگویند چون در گذشته تلاش شد و به ثمر نرسید، دیگر نباید به جستجوی آن رفت. امروز به این صورت است که ایران دیدگاههای خود را به طرف عمانی میگوید و طرف عمانی آن را در اختیار آمریکا قرار میدهد و آمریکا هم نظراتش را به رابط عمانی میگوید و الی آخر. ملزم است گفتوگوها در راستای تحقق منافع ملی به طور مستقیم با طرف آمریکایی ادامه یابد. رئیسجمهور آینده ایران باید مذاکرات را با طرفهای اروپایی و آمریکایی با مقصد پایان دادن به تحریمها آغاز کرده و تداوم بخشد.
