مونوکسیدکربن؛ نامرئی اما کشنده | بهداشت نیوز

به نقل از بهداشت نیوز، مهندس علیرضا ابراهیمی حریری ضمن گفتن این نوشته او گفت: متاسفانه هرساله با اغاز فصل‌ سرما ناظر حوادث ناگوار و مرگ تعدادی از هموطنان در پی مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن هستیم.

رییس گروه سلامت کار معاونت بهداشت اصرار کرد: با بازدید دوره‌ای و دقت به ایمنی تجهیزات گرمایشی می‌توان از مرگ ناشی از مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن پیشگیری کرد.

وی از مونوکسیدکربن(CO)  به گفتن  قاتل خاموش یا قاتل نامرئی نام برد و یادآور شد: مونوکسیدکربن گازی بی‌بو و بی‌رنگ است و تشخیص آن به وسیله حواس پنجگانه امکان پذیر نیست.

مهندس حریری با دقت به منفعت گیری از منابعی نظیر گاز طبیعی در وسایل گرمایشی، علت مهم تشکیل و انتشار کردن مونوکسیدکربن را  نقص در کارکرد تجهیزات گرمایشی برشمرد که با خام سوزی علتایجاد این گاز خطرناک خواهد شد.

وی یادآور شد: همه وسایل گرمایشی از جمله سیستم‌های گرمایش مرکزی، اجاق گاز، موتورخانه‌ها، بخاری، آبگرمکن، پکیج و شومینه که با سوخت‌ فسیلی (گاز، نفت، گازوئیل، بنزین، زغال سنگ) یا چوب و ذغال کار می‌کنند در صورت احتراق ناقص امکان پذیر گاز مونوکسیدکربن تشکیل کنند.

مسمومیت مرگبار با مونوکسیدکربن

رییس گروه سلامت کار معاونت بهداشت هموگلوبین خون را مسئول حمل اکسیژن در سطح بدن دانست و افزود: مونوکسیدکربن میل ترکیبی بسیاری(200 تا 300 برابر اکسیژن) با هموگلوبین خون دارد. به این علت زمان روبه رو فرد با مونوکسیدکربن به شدت ظرفیت حمل اکسیژن هموگلوبین افت یافته و انتقال اکسیژن از ریه به بافت‌های بدن مختل می‌بشود.

به حرف های وی در این شرایط اندام‌های حیاتی همانند قلب و مغز دچار مشکلات جدی شده و در نهایت این مسمومیت تبدیل مرگ فرد می‌بشود.

عوامل موثر در انتشار کردن مونوکسیدکربن

مهندس ابراهیمی حریری بی‌توجهی به سالم بودن تجهیزات، منفعت گیری از تجهیزات نامناسب و غیرایمن و یا نصب آنها به شیوه نادرست را از دلایل نشت و انتشار کردن گاز سمی مونوکسیدکربن گفت .

بهترین مدل دودکش بخاری، انواع اچ (H) است

وی منفعت گیری از دودکش‌ها و لوله‌های خرطومی نامناسب را مثالای از تجهییزات غیر ایمن گفت و اصرار کرد: بهترین مدل دودکش بخاری، انواع لوله‌های به شکل اچ(H) است.

رییس گروه سلامت کار معاونت بهداشت بازدید و کنترل منظم دودکش‌ها‌ از نظر بازبودن را الزامی دانست و او گفت: یکی از دلایل انسداد دودکش‌ها، لانه‌گذاری پرندگان است که با مسدود کردن مسیر عبور علتپس زدن گازهای ناشی از احتراق و گاز مونوکسیدکربن به درون منازل و مکان‌های اداری و مسمومیت ساکنان می‌‌بشود.

وی نشت گاز از محل اتصال لوله‌های بخاری چند تکه، قرار دادن لوله بخاری در آب برای مهار گاز مونوکسید کربن را از دیگر دلایل نشت گاز مونوکسیدکربن گفت.

نکات مهم برای پیشگیری از مسمومیت با مونوکسیدکربن

مهندس ابراهیمی در ادامه سخنان خود به هموطنان پیشنهاد کرد زمان منفعت گیری از وسایل گرمایشی و بخاری برای پیشگیری از خطر مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن به نکات زیر دقت داشته باشند.

تا حد ممکن در مسیر دودکش تا پشت بام از حداقل تعداد زانویی‌ها منفعت گیری کنند.

عبور دودکش از سقف کاذب حمام و آشپزخانه و… ممنوع است و  علتنشت گاز مونوکسیدکربن می‌بشود.

زمان منفعت گیری از وسیله گرمایشی بعضی اوقات با دست دودکش را لمس کنید. اگر سرد باشد خطر انتشار کردن مونوکسیدکربن وجود دارد و نشانه این است که انتقال حرارت همراه مونوکسیدکربن از دودکش به خوبی صورت نمی‌گیرد.

سرویس منظم و دوره‌ای وسایل گازسوز حتما باید توسط افراد متخصص انجام بشود .

در ساختمان‌های تازه دریچه هوا در دیوارها تعبیه شده است که به خروج هوا پشتیبانی می‌کند و خطر روبه رو با گاز مونوکسیدکربن را افت می‌دهد اما در ساختمان‌های قدیمی بهتر است هرچند ساعت یکبار پنجره‌ها را  باز کنید تا هوای تازه داخل اتاق‌ها بشود.

منازل یا اماکنی که دارای شوفاژ و موتورخانه می باشند کارکرد تجهیزات موتورخانه باید توسط فرد متخصص بازدید شده و یقین شوید هوای موتورخانه داخل منزل مسکونی نمی‌بشود.

زمان منفعت گیری از بخاری گازی دقت کنید رنگ شعله آبی باشد. رنگ زرد نشان دهنده احتراق ناقص و تشکیل مونوکسیدکربن است.

درپارکینگ‌های سرپوشیده(فضای بسته) تجمع دود اگزوز ماشین‌ها می‌تواند علتمسمومیت با CO و مرگ سرنشینان بشود. به این علت در محیط‌های سربسته از روشن نگهداشتن اتومبیل خودداری کنید.

در فضاهای کوچک و بسته همانند اتاقک نگهبانی تهویه مناسب ندارند؛ منفعت گیری از وسایل گرمایشی دارای شعله(همانند بخاری، گاز پیک‌نیک یا سوزاندن چوب) علتتولید گاز مونوکسیدکربن و مسمومیت مرگبار می‌بشود.

در مکانهایی که از وسایل گرمایشی منفعت گیری می‌بشود در صورت توانایی علائمی همانند سردرد، سرگیجه تهوع و استفراغ و بی‌حالی  گمان روبه رو با گاز مونوکسیدکربن را در نظر داشته باشید. پنجره ها را باز کنید تا هوای تازه داخل خانه بشود و وسایل گرمایشی را بازدید کنید.