آیا باتلاق شنی همان گونه که در فیلم‌ها نشان داده می‌بشود، مرگبار است؟

باتلاق شنی یا ماسه روان در طول شکوفایی بعد از جنگِ فیلم‌های اکشن درجه ب، به یکی از موضوعات رایج تولیدات هالیوود تبدیل شد. به‌گزارش مجله‌ی اسلیت، تقریبا سه درصد فیلم‌ها در دهه ۱۹۶۰ شخصیتی را نشان می‌دادند که در نوعی گل، رس یا ماسه روان فرومی‌رفت. معروف‌ترین مورد غرق شدن در شن و ماسه در فیلم کلاسیک «لورنس عربستان» نمایش داده شد که محصول سال ۱۹۶۲ می بود. این نوشته هم چنان در طول دهه ۱۹۸۰ کلیشه‌ای معمول می بود، به‌طوری‌که تقریبا از هر ۷۵ فیلم تازه، در یک مورد غرق شدن در ماسه روان دیده می‌شد.

باتلاق شنی محلولی غلیظ و لجنی از ماسه (یا مواد دانه ریز فرد دیگر همانند سیلت یا خاک رس) است که با مقدار مناسب آب مخلوط شده و سطحی را تشکیل می‌کند که همچون جامدی سخت به‌نظر می‌رسد، اما همچون مایعی چسب‌سان حرکت می‌کند.

باتلاق شنی زیاد تر در مناطقی همانند سواحل رودخانه‌ها یا جاهایی که رسوبات مستعد اشباع شدن می باشند، دیده می‌بشود. ماسه روان می‌تواند به‌گفتن سیال غیرنیوتنی عمل کند، به این معنی که هرگونه تنش اعمال‌شده (همانند فرورفتن) جهت افت گران‌روی ظاهری آن می‌بشود و عملا آن را جامد کند. این بدان معنی است که ازنظر تئوری، باید بتوانید بدون غرق شدن از آن عبور کنید. از نظر دیگر، هر تلاشی برای بیرون‌کشیدن عضوی از بدن از ماسه روان جهت می‌بشود خواص جامدمانندی بگیرد. شعار قدیمی «هرچه زیاد تر مبارزه کنید، زیاد تر غرق خواهید شد»، از همین‌جا ریشه می‌گیرد.

هر چه مقدار هم این مساله ناخوشایند به‌نظر برسد، غرق شدن کامل انسان در ماسه روان زیاد دشوار است. آزمایش دانشمندان هلندی که در سال ۲۰۰۵ در مجله‌ی Nature گزارش شد، نشان داد چگالی انسان تقریبا نصف چگالی ماسه روان است، به این معنی که باید ازنظر فنی روی شن‌های روان شناور بشود، یقیناً به شرطی که دست به تقلا نزند و خود را مدفون نکند. مسئله سودمند برای زنده ماندن این است که به شدت کل وسایل خود همانند کوله پشتی را کنار بگذارید. مطابق این مطالعه، فردی که در ماسه روان دچار شده است، درمعرض خطر غرق شدن کامل قرار ندارد.

هیچ سازمان خاصی در سراسر جهان اطلاعاتی را درمورد تعداد مرگ‌ومیرهایی که هر سال براثر غرق شدن در باتلاق شنی رخ می‌دهد، جمع‌آوری نمی‌کند. علت آن است که آن‌ها زیاد نادر می باشند. با‌این‌حال، تصادفات شگفت‌وغریب امکان پذیر رخ دهد. زیاد تر حوادث مرگبار با باتلاق شنی شامل گیر کردن افراد در زمین و تسلیم شدن دربرابر عوامل فرد دیگر همانند کم‌آبی، سرمازدگی یا غرق شدن براثر بالا آمدن آب می‌بشود.

اگر در شن‌های روان گیر کردید، وحشت نکنید (هرچند سخت است). دست و پا زدن و تقلا برای بیرون کشیدن اندام‌های خود به گمان زیاد جهت می‌بشود زیاد تر در باتلاق شنی فرو روید. هرچند امکان پذیر غیرمنتظره به‌نظر برسد، زیاد تر پیشنهاد می‌بشود به عقب خم شوید و دراز بکشید تا وزن خود را به‌طور یکنواخت پخش کنید. این کار باید به شما پشتیبانی کند، روی سطح شناور شوید. می‌توانید به آرامی پاهای خود را تکان دهید تا آب بیشتری داخل رسوب بشود و حالت آن را مایع کند. هرچه سریع تر از بیرون پشتیبانی بگیرید. زمان زیاد مهم است، بعد سریع و با اسایش عمل کنید.