تحلیل جامع روابط استراتژیک ایران و آذربایجان از ریشههای تاریخی تا همکاریهای آینده, رئیسجمهور مسعود پزشکیان در نشست مطبوعاتی مشترک با İ Ə، رئیسجمهور آذربایجان، بر ضرورت تقویت پیوندهای دو جانبه بر پایه تاریخ و فرهنگ مشترک تأکید کرد. این دیدار که در باکو برگزار شد، نقطه عطفی در ارتقای سطح روابط از سطح دو جانبه به سطح استراتژیک و جامع محسوب میشود.
برنامه راهبردی جامع چارچوب جدید همکاریها مهمترین دستاورد این سفر، توافق بر تدوین یک برنامه راهبردی جامع میان دو کشور است.ند.
هدف نهایی، تبدیل پتانسیلهای تاریخی به پروژههای عینی و سودآور برای دو ملت است. ریشههای تاریخی و اشتراکات فرهنگی سرمایه ماندگار همسایگی پزشکیان روابط ایران و آذربایجان را نه یک توافق موقت، بلکه ادامه پیوندهای قرنها دو ملت توصیف کرد. اشتراکات عمیق در زبان، دین، آیین، تفکر و سنتهای خانوادگی، مانعی قوی در برابر هرگونه تلاش برای ایجاد تفرقه محسوب میشوند.
ق به غرب و شمال به جنوب، نقش محوری در فعالسازی ورهای حملونقل شمال-جنوب و شرق-غرب ایفا میکند.
پزشکیان بر اتصال شبکههای حملونقل، مالی و بانکی، گسترش تجارت و فراهم آوردن بسترهای مشترک سرمایهگذاری و تولید تأکید داشت. این رویکرد، اقتصاد دو کشور را از حالت مرزی به حالت ترانزیتی و منطقهای ارتقا میدهد. امنیت منطقهای با محوریت احترام متقابل رئیسجمهور ایران تأکید کرد که صلح و امنیت پایدار در قوقاز و منطقه تنها از طریق همکاری، احترام به تمامیت ارضی و عدم مداخله در امور داخلی محقق میشود.
او مدل همکاری کشورهای اسلامی و همسایه را الگوی کارآمدتری از مدلهای غربی دانست و گفت اتحاد همسایگان، قدرت مذاکره و ثبات منطقه را تضمین میکند. دیپلماسی عمومی و نقش نمایشگاه ایران اکسپو ۲۰۲۵ در حاشیه افتتاح هفتمین نمایشگاه توانمندیهای صادراتی ایران (ایران اکسپو ۲۰۲۵)، پزشکیان با اشاره به میهماننوازی ایرانیان، تصاویر رسانهای غرب را درباره ایران نادرست خواند.
او ایران را کشوری امن، با پتانسیلهای متنوع برای سرمایهگذاران، تاجرها و گردشگران معرفی کرد و بر اینکه امنیت از طریق تجارت، سرمایهگذاری و ترددهای سازنده برقرار میشود، صحه گذاشت. دیدگاه انسانی و وحدت بشریت در سیاست خارجی پزشکیان با استناد به آیه کان النَّاسَ أُمَّهً وَاحِدَهً (الناس امه واحده)، بر وحدت خاستگاه بشر، برابری نژادها و قومیها و معیار برتری علم، انسانیت و خدمت تأکید کرد.
او سیاست خارجی ایران را بر پایه عدالت، آزادی، احترام به حقوق ملتها و آبادانی زمین با محبت و صلح تعریف کرد و دعوت کرد تا با تغییر نگاه در نسل جدید، امید و آیندهنگری زنده بماند.
